Şahsiyetler Atlası · Siyaset ve Devlet
Adudüddevle
Büveyhî hükümdarı (978-983).
Adudüddevle veya Fennâ Hüsrev (tam olarak: Emîrü'l-ümerâ Adudüddevle Ebû Şücâ‘ Fennâ Hüsrev b. Rükniddevle) Büveyhoğulları hükümdarı. Hanedanın isim babası olan Ebu Şüca' Büveyh dedesi, hanedanın Rey koluna hükmeden Rüknüddevle ise babası olur. Fennâ Hüsrev'e Adudüddevle ismini dönemin Abbasi halifesi vermiştir. Hanedanın Fars koluna hükmeden ve veliaht bırakmayan amcası İmâdüddevle'nin 948-949 yılı civarındaki ölümü sonrası hanedanın bu kolunun hükümdarı olmuştur. Amcasının ölümüyle birlikte babası Ruknüddevle hanedanın baş hükümdarı konumuna gelmiş, babasının ölümü sonrası ise kendisi bu pozisyona yerleşmiş, zaman içinde üç kola sahip hükümdarlığı birleştirerek tek bir emirlik haline getirmiştir. 949-983 yılları arasında hüküm sürmüş olan Adudüddevle 983 yılında ölmüş ve Necef'e gömülmüştür. Hüsrev, önemli fetihlerde bulundu. 967'de Umman, 968'de Kirman, 977'de Musul, 978'de Diyarbakır, 981'de Taberistan ve Cürcan'ı fethetti. Ölümünde Sistan, Sind ve Yemen onun hakimiyetini tanımış görünüyordu. Emirliği birleştirmesi gibi siyasi başarılarının yanı sıra hükümdarlığı boyunca teknolojik ve bilimsel gelişmelere önem vermesi, dönemin kültürel ve bilimsel açıdan önemli ismini meclisinde ağırlamasıyla da tanınır. Örneğin, baraj yaptırdığına dair atıflara rastlanırken, özellikle astronomi ve matematiğe ilgi duyduğu, hastaneler yaptırdığı bilinmektedir. Bunun dışında hanedanlığın tarihini konu alan bir kitap yazdırmış, çeşitli kayda değer Şii alimleri de himayesine almıştır.
- Doğum
- 24 Eylül 936 · İsfahan, İran
- Ölüm
- 26 Mart 983 · Bağdat, Irak
- Defin
- İmam Ali Türbesi, Irak
- Meslek / sıfat
- bilim insanı, kral, şair, mühendis, siyasetçi, emir, yönetici, askeri lider
Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.
Atlasta ayrıntılı dosyayı aç →Kaynakça
- Abdülkerim Özaydın, “ADUDÜDDEVLE”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 1, İstanbul 1988, s. 392-393. ↗
- “Adudüddevle”, Encyclopaedia Iranica. ↗
- “Adudüddevle”, Encyclopædia Britannica. ↗
- “Adudüddevle”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
- “'Adud al-Dawla”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
- Wikidata, Q506243 ('Adud al-Dawla). ↗
Hakkında yapılmış çalışmalar (1)
- Kitap: Ibn-al-ʿAmīd, Muḥammad Ibn-al-Ḥusain [Verfasser]; ʿAḍud-ad-Daula Dailamī [Adressat]; Daiber, Hans [Herausgeber] (1993). Naturwissenschaft bei den Arabern im 10. Jahrhundert n. Chr. : Briefe des Abu-ʾl-Faḍl Ibn-al-ʿAmīd (gest. 360/970) an ʿAḍudaddaula / mit Einl., kommentierter Übers. und Glossar hrsg. von Hans Daiber. Leiden. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.