Şahsiyetler Atlası · Antik Çağ ve Bizans

Basiliscus

Askerî personel, siyasetçi

Basiliscus, 9 Ocak 475 - Ağustos 476 arasında hüküm sürmüş, Leo Hanedanı'na bağlı Bizans imparatoru idi. İmparator Zeno'nun bir isyan sonucu zorla Konstantinopolis'i terk etmesi nedeniyle imparator olmuştur. Yönetimi çok kısa olmuştur: 9 Ocak 475 - Ağustos 476 aralığında. Basiliscus I. Leo'nun karısı imparatoriçe Aelia Verina'nın erkek kardeşiydi. Zeno ise Aelia'nin kızı Ariadne evliydi. Basiliscus'un imparatorlarla akrabalığı ona askerî bir kariyer sağlamıştır (küçük başlangıç zaferlerinden sonra). Basiliscus komutanlığı altında Vandal Afrikası üzerine yapılan askerî sefer Orta Çağlarda yapılan en geniş ve büyük askerî operasyondu. Fakat bu seferde yenilgisi Doğu Roma İmparatorluğu için bir felakete yol açmıştır. 475'te, I. Leo'yu takip eden barbar asıllı imparator Zeno'nun halk tarafından tutulmamasını istismar ederek ve Verina tarafından organize edilen bir entrika ile Zeno'nun Konstantinopolis'ten kaçması nedeniyle, Basiliscus Doğu Roma imparatorluk tahtına geçmeyi başardı. Fakat kısa imparatorluk yönetimi döneminde Basiliscus, Konstantinopolis halkının ve kilisenin önemli temel desteğini yanlış dinsel politikası nedeniyle kaybetti. Basiliscus halkın çoğunluğunun kabul ettiği Chalcedon Ekümenik Konseyi prensiplerinin aksi olan Miyafizist doktrini (yani İsa'nın tek kişi olup hiç ayrım olmadan, hiç karmaşıklık olmadan ve hiçbir değişme olmadan hem ilahiliğini hem insanlığını tek bir tabiat (fizis) içinde birleştirdiğini) yaymaya çalışmıştı. Aynı zamanda halk Basiliscus'un, imparatorluk sarayındaki önemli mevkilere sadece kendini tutan kişileri yerleştirmesi, politikasından da hoşnutsuzluk duymaktaydı. Böylece Zeno imparatorluk tahtını tekrar geri almak için çalıştığında, şehre hiçbir direnç bulmadan zaferle girdi. İkinci defa imparator olan Zeno, Basiliscus'u ve ailesini yakalatıp öldürttü. Basiliscus ve Zeno arasındaki mücadele, Doğu İmparatorluğu'nun Eylül 476'da Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküp tarihten kaybolmasına, karışmasını önlemiştir. Bu tarihte bir Heruli kabile reisi olan Odoacer, Batı Roma İmparatoru olan Romulus Augustus'u görevinden azletmiş olduğunu ilan etmiş ve İmparator tacını ve imparatorluk simgesi mücevheratları halâ Roma İmparatorluğu merkezi sayılan Konstantinopolis göndermişti. Tam o sırada Zeno imparatorluk tahtını tekrar kazanmıştı. Zeno'nun bu karışık zamanda yapabileceği tek icraat Odoacer'i İtalya için dux tayin etmek olabilmişti ve böylece Batı Roma İmparatorluğu son bulmuştu.

Doğum

5. yüzyıl · Kapadokya, İç Anadolu Bölgesi, Nevşehir

Ölüm

476 · Kapadokya, İç Anadolu Bölgesi, Nevşehir

Meslek / sıfat

askerî personel, siyasetçi

Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.

Kaynakça

• “Basiliscus”, Encyclopædia Britannica. ↗
• “Basiliscus”, Deutsche Biographie. ↗
• “Basiliscus”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
• “Basiliscus”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
• Wikidata, Q193056 (Basiliscus). ↗

Hakkında yapılmış çalışmalar (45)

• Kitap: Ebersbacher, Ulrich [Verfasser] (2026). Demografischer Spätantike-Kollaps: Yersinia Pestis und die tödliche Justinianische Pest : Rattenflöhe, Pandemien, und wirtschaftlicher Zusammenbruch im byzantinischen Reich der Spätantike, 541–549 / Ulrich Ebersbacher. Berlin : epubli. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Sirotenko, Anastasia [Verfasser] (2026). Erinnern an Herakleios : Zur Darstellung des Kaisers Herakleios in mittelalterlichen Quellen / Anastasia Sirotenko. München : utzverlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Rigo, Maria S. [Verfasser] (2026). Testi epigrafici da Euchaita. Aspetti communicativi tra diritto e poesia / Maria S. Rigo. Heidelberg : Propylaeum. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: (2026). "Triumph über Sieger und Besiegten". Inszenierung kaiserlicher Machtpolitik, anlässlich Siegesfeierlichkeiten 534 in Konstantinopel. München : GRIN Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Riedlberger, Peter [Verfasser] (2025). A new edition of Marcian’s first anti-eutychian law / Peter Riedlberger. Heidelberg : Propylaeum. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Anna Comnena [Verfasser]; Reinsch, Diether Roderich [Herausgeber] (2025). Alexias : Griechisch - deutsch / Anna Komnene. Berlin/Boston : De Gruyter. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Wesseling, Klaus-Gunther [Verfasser] (2025). Johannes von Ephesos, die justinianische Mission und das miaphysitische Bildprogramm der Basilika auf Küçük Tavsn Adasi. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Pawlowski, Thomas [Verfasser] (2026). Kay Ehling/Saskia Kerschbaum (Hg.): Die Kaiser Roms von Augustus bis Justinian. 25 Biografien. : Buchbesprechung Nr. 387. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Kindhäuser, Max [Verfasser] (2024). Die Gesandtschaftsreise Liutprands von Cremona an den Hof des Nikephoros Phokas / Max Kindhäuser. München : GRIN Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Barthel, Christian [Verfasser] (2024). [Die Kyrenaika in der Spätantike] ; Die Grenzorganisation der spätantiken Kyrenaika : Studien zu den Militärreformen unter Anastasius I. (491-518 n. Chr.) / Christian Barthel. Münster : Zaphon. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Rabenbach, Flora [Verfasser] (2024). Die Justinianische Pest und die weißen Flecken / Flora Rabenbach. München : GRIN Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Battistella, Florian [Verfasser] (2024). Kaisertum und Kolonat : Untersuchungen zur Agrargesetzgebung Justinians und zu ihrem Kontext / Florian Battistella. Stuttgart : Franz Steiner Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: (2023). Tomo 1. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Priscianus [Verfasser]; Ballaira, Guglielmo [Herausgeber] [Übersetzer] [Kommentarverfasser] (2023-2023). De laude Anastasii imperatoris : (514 d.C.) / Prisciani Caesariensis ; introduzione, excursus, edizione critica, traduzione, commento, bibliografia e indici a cura di Guglielmo Ballaira. Hildesheim : Weidmann. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Ventre, Lucca [Verfasser] (2022). Die Justinianische Pest: Grundzüge der Pandemie und ihrer längerfristigen Folgen für das Oströmische Reich / Lucca Ventre. München : GRIN Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Heather, Peter J. [Verfasser]; Hartz, Cornelius [Übersetzer] (2021). Die letzte Blüte Roms : Das Zeitalter Justinians / Peter Heather. Darmstadt : wbg Paperback. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Heather, Peter J. [Verfasser]; Hartz, Cornelius [Übersetzer] (2021). [Rome resurgent] ; Die letzte Blüte Roms : das Zeitalter Justinians / Peter Heather ; aus dem Englischen von Cornelius Hartz. Darmstadt : wbg Paperback. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Viermann, Nadine [Verfasser] (2021). Herakleios, der schwitzende Kaiser : Die oströmische Monarchie in der ausgehenden Spätantike / Nadine Viermann. Berlin/Boston : De Gruyter. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Gracianskij, Michail Vjačeslavovič [Verfasser] (2021). [Die Politik Kaiser Justinians I. gegenüber den Monophysiten] ; Kaiser Justinian und das Erbe des Konzils von Chalkedon / Michail Grazianskij. Stuttgart : Franz Steiner Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Gracianskij, Michail Vjačeslavovič [Verfasser] (2021). Kaiser Justinian und das Erbe des Konzils von Chalkedon / Michail Grazianskij. Stuttgart : Franz Steiner Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Hasse-Ungeheuer, Alexandra [Verfasser] (2021). Peter Heather: Die letzte Blüte Roms. Das Zeitalter Justinians, Übers. Cornelius Hartz, Darmstadt (WBG Theiss) 2018 (Übers. von Rome Resurgent: War and Empire in the Age of Justinian, New York (Oxford University Press) 2018)), 446 S., ISBN 978-3-8062-3892-1, € 35,–.. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Maas, Michael [Verfasser] (2020). Exegesis and Empire in the Early Byzantine Mediterranean : Junillus Africanus and the Instituta Regularia Divinae Legis / Michael Maas. Tübingen : Mohr Siebeck. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Willems, Constantin [Verfasser] (2020). Justinian als Ökonom : Entscheidungsgründe und Entscheidungsmuster in den quinquaginta decisiones. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Müller, Andreas [Verfasser] (2019). Alexandra Hasse-Ungeheuer: Das Mönchtum in der Religionspolitik Kaiser Justinians I.: Die Engel des Himmels und der Stellvertreter Gottes auf Erden, Millenium-Studien 59, Berlin (de Gruyter) 2016, XII + 386 S., ISBN 978-3-11-040943-7, € 99,95.. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Anna Komnene, Anna [Verfasser]; Reinsch, Diether Roderick [Herausgeber] (2018). Alexias : Übersetzt, eingeleitet und mit Anmerkungen versehen von Diether Roderich Reinsch / Anna Komnene. Berlin/Boston : De Gruyter. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗

Tüm çalışmalar atlasta →

Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.