Şahsiyetler Atlası · Edebiyat ve Basın
Cahiz
Arap edebiyatının en büyük nesir yazarlarından ve Mu‘tezile kelâmcılarından biri.
el-Cahiz gerçek ismi ve tam künyesi Ebu Osman Amr bin Bahr el-Câhiz el-Kinânî (d. yaklaşık 767-777 - ö. Aralık 868 veya Ocak 869) olan, Basra doğumlu Afro-Arap yazar ve bilim insanı. Etnik açıdan Doğu Afrika kökenli bir Afro-Arap olduğuna inanılır. Tanınmış bir Arapça nesir yazarı olduğu gibi Arapça dilinde birçok edebî, bilimsel, teolojik, siyasal-dini polemik ve erken dönem İslam felsefesini konu alan eserler vermiştir. Bilimsel eserlerinde biyoloji,Türkoloji zooloji, tarih ve psikoloji gibi dallara değinmiştir. Gençliğinde filoloji, leksikografi ve şiir konulu derslere katılmıştır. Eğitimine uzun süre devam eden Cahiz teoloji ile de uğraşmış, Kur'an ve hadis üzerine çalışmıştır. Başta Aristo olmak üzere birçok Yunan filozofun eserlerinin tercümelerini okumuştur. Yazın hayatı oldukça verimli geçen Cahiz yaşamı boyunca 200 kadar kitap yazmıştır. Cahiz 816 yılında dönemin Abbasi başkenti olan Bağdat'a taşınmıştır. Bağdat'ta elli yıl kadar kaldıktan sonra Basra'ya dönmüştür. 868 veya 869 yılında, 95 yaşlarında Basra'da ölmüştür. İbnü'n Nedîm, Cahiz'e atfedilen ve 75'i mevcut olan yaklaşık 140 eser listelemiştir. En çok bilinenler Kitāb al-Ḥayawān (Canlılar kitabı), hayvanların hareket noktası olduğu bir dizi konu üzerine yedi bölümlük bir özet; Kitāb al-Bayān wa-l-tabyīn (Belagat ve açıklama kitabı), insan iletişimi üzerine geniş kapsamlı bir çalışma; ve Kitāb al-Bukhalāʾ (Cimrilerin kitabı), cimrilik üzerine anekdotlar koleksiyonu; şeklindedir. Cahiz, el-Mehâsin ve'l-Mesâvi' türünde önemli eserler vermiş, bu alanda klasik Arap edebiyatında öncü bir rol üstlenmiştir.
- Doğum
- 775 · Basra, Irak
- Ölüm
- Aralık 868 · Basra, Irak
- Meslek / sıfat
- yazar, şair, entelektüel, tarihçi, biyolog, hayvan bilimci, edebiyat eleştirmeni, filozof
Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.
Atlasta ayrıntılı dosyayı aç →Kaynakça
- Ramazan Şeşen, Yusuf Şevki Yavuz, “CÂHİZ”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. ↗
- “Cahiz”, Encyclopædia Britannica. ↗
- “Cahiz”, Deutsche Biographie. ↗
- “Cahiz”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
- “Al-Jahiz”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
- Wikidata, Q293497 (Al-Jahiz). ↗
Hakkında yapılmış çalışmalar (5)
- Kitap: Guitoo, Arash [Verfasser] (2015). Selbst- und Fremdenwahrnehmung im islamischen Mittelalter : Identität- und Alteritätskonstruktion der Abbasidenzeit anhand der Schriften von Ibn Faḍlān und al-Ǧāḥiẓ / Arash Guitoo. Berlin : EB-Verlag. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
- Kitap: Pökel, Hans-Peter [Verfasser] (2014). Der unmännliche Mann : zur Figuration des Eunuchen im Werk von al-Ǧāḥiẓ (gest. 869) / Hans-Peter Pökel. Würzburg : Ergon. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
- Kitap: Heinemann, Arnim [Herausgeber] (2009). al- Jāḥiẓ : a Muslim humanist for our time / ed. by Arnim Heinemann .... Würzburg : Ergon-Verl.. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
- Kitap: Behzadi, Lale [Verfasser] (2009). Sprache und Verstehen : al-Ǧāḥiẓ über die Vollkommenheit des Ausdrucks / Lale Behzadi. Wiesbaden : Harrassowitz. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
- Makale: ﺟﺎﻛﺴﻮﻥ, Sherman Jackson/ ﺷﻴﺮﻣﺎﻥ; Jackson, Sherman (1984). Al-Jahiz on Translation/ ﺍﻟﺠﺎﺣﻆ ﻭﻓﻦ ﺍﻟﺗﺮﺟﻤﺔ. Alif: Journal of Comparative Poetics. ↗
Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.