Şahsiyetler Atlası · Din, Tasavvuf ve İslâmî İlimler

Cüveynî

Eş‘arî kelâmcısı ve Şâfiî fakihi.

Ebü’l-Meâlî Abdülmelik bin Abdullâh bin Hz. Yûsuf el-Cüveynî el-Şafiî, İranlı fıkıhçı, kelamcı.

Doğum

17 Şubat 1028 · Nişabur, İran

Ölüm

20 Ağustos 1085 · Nişabur, İran

Meslek / sıfat

bilim insanı, tarihçi, ilahiyatçı, İslam hukukçusu, Müfessir, edebiyat araştırmacısı

Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.

Kaynakça

• Abdülazîm Mahmûd Ed-dîb, Güncelleyen: Dia, “CÜVEYNÎ, İmâmü’l-Haremeyn”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 8, İstanbul 1993, s. 141-144. ↗
• “Cüveynî”, Deutsche Biographie. ↗
• “Cüveynî”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
• “Al-Juwayni”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
• Wikidata, Q2584074 (Al-Juwayni). ↗

Hakkında yapılmış çalışmalar (91)

• Kitap: Dziri, Amir [Verfasser] (2012). Al-Ğuwaynīs Position im Disput zwischen Traditionalisten und Rationalisten / Amir Dziri. Frankfurt : Peter Lang GmbH, Internationaler Verlag der Wissenschaften. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Saflo, Mohammad Moslem Adel [Verfasser] (2000). Al- Juwaynīʿs thougth and methodology with a translation and commentary on Lumaʾ al-Adillah / Mohammad Moslem Adel Saflo. Berlin : Schwarz. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Kitap: Nagel, Tilman [Verfasser] (1988). Die Festung des Glaubens : Triumph u. Scheitern d. islam. Rationalismus im 11. Jh. / Tilman Nagel. München : Beck. [Alman Millî Kütüphanesi] ↗
• Doktora tezi: ALNAFFAR, M. N. (2021). Fıkıh usulünün klasik islam siyaset düşüncesindeki etkisi: Cüveyni örneği (Tez No. 695228) [Doktora tezi, NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Ahmet Yaman. ↗
• Doktora tezi: SOLMAZ, Y. (2020). Ahkâm-ı Sultâniyye türü eserlerde yürütme ve yargı erkleri (Mâverdî, Ebû Ya'lâ ve Cüveynî örneği) (Tez No. 660397) [Doktora tezi, ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Ahmet Ünsal. ↗
• Doktora tezi: AKTAŞ, M. (2020). Cüveynî'de tanım teorisi (Tez No. 643351) [Doktora tezi, MARMARA ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Hatice Kelpetin Arpaguş. ↗
• Yüksek lisans tezi: GÜNGÖR, B. (2024). Cüveynî'de kulların fiilleri (Tez No. 857722) [Yüksek lisans tezi, İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Muhammed Yuşa Yaşar. ↗
• Yüksek lisans tezi: KANOĞLU, A. (2022). Cüveynî ve Sem'ânî'nin usûl anlayışlarının mukayesesi (Nesih konusu örneği) (Tez No. 773046) [Yüksek lisans tezi, MARMARA ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Hacer Yetkin. ↗
• Yüksek lisans tezi: ŞAHİN, R. (2022). İmâmu'l-Harameyn el-Cüveynî'nin nesh anlayışı (Tez No. 771102) [Yüksek lisans tezi, HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Mahsum Aslan. ↗
• Yüksek lisans tezi: YILDIZ, Y. (2022). Şîrâzî'nin el-Mühezzeb adlı eseriyle Cüveynî'nin Nihâyetü'l-matlab adlı eserinin metot ve muhteva açısından karşılaştırılması (Kitâbü'n-nikâh çerçevesinde) (Tez No. 742906) [Yüksek lisans tezi, MARMARA ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Hacer Yetkin. ↗
• Yüksek lisans tezi: KHALİFA, B. (2022). Cüveynî'ye göre irade (Tez No. 740208) [Yüksek lisans tezi, AKSARAY ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Necattin Hanay. ↗
• Yüksek lisans tezi: KARALAR, İ. (2022). İmâmü'l-Haremeyn el-Cüveynî'de rü'yetullah (Tez No. 729543) [Yüksek lisans tezi, ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Murat Akın. ↗
• Yüksek lisans tezi: GÜL YILDIZ, E. (2022). İmâmül Harameyn el-Cüveynî'de Hüsün-Kubuh meselesi (Tez No. 767636) [Yüksek lisans tezi, SİİRT ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Fadıl Ayğan. ↗
• Yüksek lisans tezi: TEKELİ, M. (2021). Cüveynî'nin Mu'tezile eleştirisi (Tez No. 669132) [Yüksek lisans tezi, AKSARAY ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Kahraman. ↗
• Yüksek lisans tezi: EMEN, K. (2021). Cüveynî'de âlemin hudûsu (Tez No. 707524) [Yüksek lisans tezi, DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Murat Memiş. ↗
• Yüksek lisans tezi: OLGAÇ, S. (2020). Cüveynî'nin mu'tezilî ahlak felsefesine yönelttiği eleştiriler (Tez No. 644640) [Yüksek lisans tezi, MARMARA ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Hayrettin Nebi Güdekli. ↗
• Yüksek lisans tezi: YILMAZ, R. (2019). Maturidi ve Cüveyni'ye göre insan özgürlüğü (Tez No. 567796) [Yüksek lisans tezi, NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Lütfü Cengiz. ↗
• Makale: Demirboğa, Selman (2025). Sem‘ânî’nin Cüveynî Eleştirisi: Metodolojik Bir İnceleme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. ↗
• Makale: DEMİR, Hasan (2022). Mehmet Macit Sevgili, İmamü’l-Haremeyn Cüveynî. Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi. ↗
• Makale: Gençdoğan, Ahmet (2020). Kelâmda Sünnet’in Kaynaklık Değeri -Cüveynî ve Gazzâlî’nin Haber Anlayışları Bağlamında-. Marife Dini Araştırmalar Dergisi. ↗
• Makale: ASLAN, Mahsum (2021). Bir Talebenin Hocasına Eleştirileri: İmâmü’l-Harameyn El-Cüveynî- Ebu’l-Kâsım El-Fûranî Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. ↗
• Makale: Kaş, Murat (2017). MÜTEKADDİMÎN DÖNEMİ KELAM DÜŞÜNCESİNDE VARLIK VE ZAT: KÂDÎ ABDÜLCEBBÂR VE CÜVEYNÎ EKSENLİ BİR OKUMA. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. ↗
• Makale: Matpan, Osman (2025). Rüknü’l-İslam Cüveynî ve el-Cem‘ ve’l-Fark Adlı Eseri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. ↗
• Makale: Altay, Saadet (2026). MU‘TEZİLÎ ETKİ BAĞLAMINDA TA‘DİL VE TECVİR BAHSİNİN EŞ‘ARÎ KELÂM YÖNTEMİNCE ELEŞTİRİSİ: İMÂMÜ’L HAREMEYN CÜVEYNÎ ÖRNEĞİ. Şarkiyat. ↗
• Makale: Kahraman, Hüseyin (2019). Fâil-i Muhtâr Tanrı Anlayışını Ortaya Koymada Bir Argüman Olarak Cevher-Ârâz Teorisi: Cüveynî Örneği. Marife Dini Araştırmalar Dergisi. ↗

Tüm çalışmalar atlasta →

Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.