Firdevsi

940 – 1020 · Künye: Ansiklopedi ile doğrulandı

Samanîler ve Gazneliler dönemleri İran edebiyatının önde gelen Fars şair

Firdevsî, Samanîler ve Gazneliler dönemleri İran edebiyatının önde gelen Fars şairidir. Eski İran tarihine büyük ilgi duyan Firdevsî, Pehlevi dilinde yazılmış eserleri okuyabilmek için Zerdüşt rahiplerden veya babasından Pehlevice öğrendi. Arapçası şiir yazacak kadar iyiydi. Başlıca yapıtı Şehnâme'yi (60.000 beyitten oluşur; ilk insandan III. Yezdigirt dönemine kadar İran tarihi anlatır) tamamlayınca 1010 yılında Gazneli Mahmut'a sunan Firdevsî, bağlanan aylığı az bulduğu için sultanı ağır biçimde hicvedince Gazne'den göçmek zorunda kaldı. Bir süre Herat'ta ve Taberistan emiri Şehriyar'ın yanında kaldıktan sonra, Tus'a dönerek orada öldü. Firdevsî'nin soyca bir Dihkân ailesinden olduğu söylenir. Doğum yılı kesin olarak bilinmemektedir. Firdevsî, Gazneli Mahmut'un fikirler aldığı bilginlerden de bir tanesidir. Firdevsî gibi bilginlere Gazneli Mahmut maddi ve manevi yönden destek olmuştur. Şii olmasına rağmen, Şehnâme'de ilk üç halifeyi över ve Turanlılar ile İranlılar'ın eski İran hükümdarlarından Tur ve İr'in soyundan geldiklerini söyleyerek bu iki halkı kardeş sayar.

Doğum: 8 Ocak 940 · Tus, İran
Ölüm: 1020 · Tus, İran
Defin: Tus, İran
Meslek / sıfat: yazar, şair

Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.

Atlasta ayrıntılı dosyayı aç →

Kaynakça

“Firdevsi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (çevrimiçi). ↗
“Firdevsi”, Encyclopaedia Iranica. ↗
“Firdevsi”, Encyclopædia Britannica. ↗
“Firdevsi”, Deutsche Biographie. ↗
“Firdevsi”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
“Ferdowsi”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
Wikidata, Q43459 (Ferdowsi). ↗

Hakkında yapılmış çalışmalar (75)

Kitap: Mohammad Mozammel Huq ফেরদৌসী-চরিত. ↗
Kitap: Heinrich Heine; Heinrich Heine Básník Firdusi. ↗
Doktora tezi: DEMİRKOPARAN, E. (2024). Firdevsī-i Rūmī'nin Tecnīsāt-ı Süleymān u Belḳīs-nāme'si IV. Cilt: İnceleme, transkripsiyonlu metin ve cinaslar sözlüğü (Tez No. 888596) [Doktora tezi, BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Fatma Yılmaz. ↗
Doktora tezi: AKARVARDAR KOÇAK, S. Z. (2023). Medhî'nin Terceme-i Şeh-nâme-i Firdevsî adlı eseri: II. cildinin çeviriyazımı ve çeviri eleştirisi (Tez No. 812151) [Doktora tezi, İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Esma Şahin Öztaş. ↗
Doktora tezi: ÇELİK, R. (2022). Firdevsî-i Tavîl'in Tecnîsât-ı Süleymân u Belkîs-nâme'si, II. Cilt (İnceleme, tenkitli metin ve cinaslar sözlüğü) (Tez No. 764618) [Doktora tezi, SELÇUK ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Nurgül Sucu Köroğlu. ↗
Doktora tezi: DEMİRBAĞ, A. (2022). Firdevsî-i Rûmî Süleymân-nâme-i Kebîr 78. cilt (İnceleme-metin-dizin) (Tez No. 713100) [Doktora tezi, FIRAT ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Bahir Selçuk. ↗
Yüksek lisans tezi: ÖZEL, B. (2026). Firdevsî-i Rumî'nin Kutb-Nâme'sinin bağlamsal dizin ve işlevsel sözlüğü (cilt I) (Tez No. 1013950) [Yüksek lisans tezi, AMASYA ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt İlhan. ↗
Yüksek lisans tezi: KARANİ ŞENEL, B. (2025). Firdevsî-i Rûmî'nin Süleymânnâme-i Kebîr'i 4. Cilt (inceleme-metin) (Tez No. 1000616) [Yüksek lisans tezi, SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Kadriye Yılmaz. ↗
Yüksek lisans tezi: KUTLUER, M. N. (2025). Türk ve İslam Eserleri Müzesi Kütüphane'sinde yer alan Şehname-i Firdevsi'lerin tezhip açısından incelenip karşılaştırılması ve günümüz tezhip anlayışıyla yorumlanması (Tez No. 939618) [Yüksek lisans tezi, MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Münevver Üçer. ↗
Yüksek lisans tezi: TİRYAKİ, Z. M. (2025). Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'nde bulunan h.1500 envanter numaralı Şahname-i Firdevsi'nin tezhip açısından incelenmesi ve günümüz tezhip anlayışı ile yorumlanması (Tez No. 916225) [Yüksek lisans tezi, MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Münevver Üçer. ↗
Yüksek lisans tezi: ÖZKARAKOÇ, M. (2024). Firdevsî-i Rûmî'nin Süleymân-Nâme-i Kebîr'i 31. cilt inceleme-metin-dizin (Tez No. 861178) [Yüksek lisans tezi, ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Salih Demirbilek. ↗
Yüksek lisans tezi: KOÇ, H. (2024). Firdevsî-i Rûmî Süleymânnâme-i Kebîr 28. cilt (İnceleme-metin) (Tez No. 931141) [Yüksek lisans tezi, SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Kadriye Yılmaz. ↗
Yüksek lisans tezi: ÖLKER, F. (2024). Firdevsî-i Rûmî Süleymân-nâme-i Kebîr 28. cilt (Giriş-inceleme-metin-tıpkıbasım) (Tez No. 859003) [Yüksek lisans tezi, ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Yusuf Babür. ↗
Yüksek lisans tezi: ER, E. (2022). Firdevsî-i Rûmî, Süleymân-nâme-i Kebîr (1. Cilt) giriş, metin, dizin (Tez No. 777650) [Yüksek lisans tezi, GİRESUN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Yaşar Şimşek. ↗
Yüksek lisans tezi: ÇELİK, Y. (2022). Firdevsî-i Rumi'nin Süleymân-nâme'sinin 48. cildi [İnceleme-tenkitli metin] (Tez No. 751950) [Yüksek lisans tezi, KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Tuncay Bülbül. ↗
Yüksek lisans tezi: BALABAN, M. (2021). Uzun Firdevsȋ Velȃyet-Nȃme bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü (Tez No. 700903) [Yüksek lisans tezi, ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. İsmail Hakkı Aksoyak. ↗
Makale: Carl Friedrich Wilhelm Jordan (1875). Iran und Firdusi. Die Gartenlaube. ↗
Makale: Firdevsî Şehnamesi Resimlerinde Ejder Öldürme İkonografisi / Gülsen Tezcan Kaya. -- Filiz Çağman’a Armağan. -- İstanbul: Lale Yayıncılık, 2018. -- sayfa: 599-610 ↗
Makale: Firdevsî, Şeh-nâme, Şeh-nâmecilik ve Meşâhîr-i İslâm’daki Firdevsî Maddesi, Firdawsi, Shah-Namah, Writing of Shah-Namah and Firdevsî Article in Meşâhîr-i İslâm / Hasan Gültekin. -- The Journal of Academic Social Science Studies, 2013. -- cilt: VI, sayı: 3, sayfa: 239-261 ↗
Makale: Firdevsi ve Şahname’nin Kayıp Hikâyeleri / Ahmet Küçükkalfa. -- GTTAD: Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi = Journal of General Turkish History Research, 2021. -- cilt: III, sayı: 5, sayfa: 13-36 ↗
Makale: Firdevsî Şehnâmesi Kahramanlarından Rüstem’in Devlerle Mücadele Sahnelerinin İkonografisi / Neslihan Konyalı. -- Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. -- Isparta, 2023. -- sayı: 45, sayfa: 337-369 ↗
Makale: Firdevsî Şâhnâme’sinin Türkçe İlk Çevirisi Üzerine / Tülay Çulha, Fatih Budak. -- Türük: Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 2020. -- cilt: VII, sayı: 20, sayfa: 75-86 ↗
Makale: Firdevsi ve Şahname / Necmettin Halil Bey. -- Ülkü (1. Seri) : Halkevleri Mecmuası/Dergisi. -- Ankara, 1934. -- cilt: IV, sayı: 20, sayfa: 90-97 ↗
Makale: Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Hazine 1499 Numarada Kayıtlı Şahname-i Firdevsî Nüshası / Lâle Uluç. -- Filiz Çağman’a Armağan. -- İstanbul: Lale Yayıncılık, 2018. -- sayfa: 611-648 ↗
Makale: Emîr Mu’izzî Dîvânı’nda Firdevsî ve Şehnâme’nin Eleştirilmesi ve Hakir Görülmesi / Gökhan Gökmen. -- Doğu Araştırmaları: Doğu Dil, Edebiyat, Tarih, Sanat ve Kültür Araştırmaları Dergisi = A Journal of Oriental Studies, 2021/1. -- sayı: 23, sayfa: 42-64 ↗

Tüm çalışmalar atlasta →

Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.