Şahsiyetler Atlası · Siyaset ve Devlet
I. Kılıçarslan
Anadolu Selçuklu sultanı (1092-1107).
I. Kılıç Arslan ya da Kılıçarslan (Arap alfabesiyle: قلچ أرسلان; 1079 - 13 Temmuz 1107, Habur Çayı), Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu olan Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın oğlu ve ikinci Anadolu Selçuklu sultanıdır. I. Haçlı Seferi’nde mağlup olup başkent İznik’i Bizans’a teslim etmek zorunda kaldıktan sonra 1101 Haçlı Seferi’nde üç ayrı Haçlı ordusuna karşı kazandığı başarılarla Haçlı hareketini durdurmuş; İstanbul’dan Suriye’ye giden yolun hem Bizans, hem de Haçlı ordularına kapanmasını sağlamıştır. I. Kılıç Arslan, Haçlılarla yaptığı mücadelelerin yanı sıra Anadolu’da yaptığı seferlerle devletinin rakibi Danişmendli Beyliği’nin nüfuzunu kırmak için çalıştı; son döneminde Malatya'yı merkez yaparak devleti Doğu Anadolu'nun en güçlü devleti hâline getirdi. Dedesi Kutalmış’tan beri süregelen Büyük Selçuklu tahtını ele geçirme çabasını sürdürerek Musul'u ele geçirdi. Burada Büyük Selçuklu hükümdarı adına okunan hutbeyi kendi adına çevirterek Büyük Selçuklu tahtına adaylığını gösterdi. Genç yaşta ölümü ile Haçlılar’a karşı yürütülen mücadele ve Anadolu Selçuklu Devleti’nin siyasî birliği zaafa uğramış, Anadolu Selçukluları fetret devri içine girmiştir.
- Doğum
- 1079
- Ölüm
- Haziran 1107 · Habur Çayı, Suriye
- Meslek / sıfat
- siyasetçi
Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.
Atlasta ayrıntılı dosyayı aç →Kaynakça
- Işın Demirkent, “KILICARSLAN I”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 25, Ankara 2022, s. 396-398. ↗
- “I. Kılıçarslan”, Encyclopaedia of Islam, 2. edisyon (Brill). ↗
- “I. Kılıçarslan”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
- “Kilij Arslan I”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
- Wikidata, Q345544 (Kilij Arslan I). ↗
Hakkında yapılmış çalışmalar (5)
- Yüksek lisans tezi: BASOĞLU, H. (2019). Ermeni ve Süryani müverrihlerin kaleminden Selçuklular Döneminde Türklerin Anadolu'ya girişi (I. Kılıçarslan dönemine kadar ) (Tez No. 600995) [Yüksek lisans tezi, BEYKENT ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Zekeriya Türkmen. ↗
- Makale: Mostafa, Asmaa Muhammad (2024). أبناء قلج أرسلان الأول وإشكالية تولي عرش سلطنة سلاجقة الروم (500-503هـ/1107-1109م) The Sons of Kilij Arslan I and the Question of the Throne of the Seljuks of Rum Sultanate (550-503 AH / 1107-1109 AD). Journal of Medieval and Islamic History. ↗
- Makale: Haçlılar Karşısında İlk Türk Lideri: Sultan I. Kılıçarslan / Birsel Küçüksipahioğlu. -- Geçmişten Günümüze Türkistan Tarihinin Bilinmeyenleri: Tarih Bilincine Adanan Bir Ömür Prof. Dr. Abdülkadir Donuk Armağanı. -- İstanbul: Ötüken Yayınları, 2017. -- sayfa: 191-206 ↗
- Makale: Birinci Haçlı Seferi'nin Anadolu'daki Siyasi ve Askeri Etkileri ve I. Kılıçarslan (1092-1107) Devri Türk Direnişi = The Period of Kilij Arslan I (1092-1107) and the Seljuk Resistance Against the Crusades in Anatolia / Feyzullah Güleç, Galip Bingöl. -- Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi = IZU Journal of Social Sciences, 2025. -- cilt: XIII, sayı: 26, sayfa: 70-85 ↗
- Makale: Türkiye Selçuklu Sultan I. Kılıçarslan ve Haçlı Seferleri / Nilay Ağırnaslı; editör: Ziya Polat, Ayşe Çekiç. -- Haçlılarla Mücadelenin Önderleri Sultanlar. -- İstanbul: Divan Kitap, 2023. -- sayfa: 17-47 ↗
Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.