Şahsiyetler Atlası · Edebiyat ve Basın

Orhan Kemal

Hikâyeci ve romancı.

Mehmet Raşit Öğütçü, yazar olarak Orhan Kemal (15 Eylül 1914, Adana, Osmanlı İmparatorluğu - 2 Haziran 1970, Sofya, Bulgaristan Halk Cumhuriyeti), aydınlık gerçekçi Türk roman ve oyun yazarıdır. Adı, Türk edebiyatının büyük ustaları arasında anılan yazar; roman, öykü, oyun, şiir gibi farklı tarzlarda birçok esere imza atmış olsa da daha çok romancılık yönü ile tanınmıştır. İlk öykü kitabı Ekmek Kavgası (1949) ve Küçük Adamın Notları başlığı altında yayımladığı öz yaşam öyküsü roman dizisiyle yaygın bir üne kavuştu. Edebi hayatı 1960'lı yıllarda zirveye ulaştı. Adana'da toprak ve fabrika işçilerinin dünyasını, İstanbul'daki gecekondu mahallelerini, fabrika çevrelerini eserlerine yansıttı. Murtaza, Hanımın Çiftliği, 72. Koğuş adlı eserleri başyapıtlarındandır. Adanaspor'da futbol oynamıştır. Golcü Raşit olarak bilinmektedir.

Doğum

15 Eylül 1914 · Ceyhan, Adana

Ölüm

2 Haziran 1970 · Sofya, Bulgaristan

Defin

Zincirlikuyu Mezarlığı, Şişli, İstanbul

Meslek / sıfat

yazar, şair, senarist

Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.

Kaynakça

• Mehmet Narlı, “ORHAN KEMAL”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. (gözden geçirilmiş 3 basım) EK-2, Ankara 2019, s. 372-374. ↗
• “Orhan Kemal”, Brockhaus Enzyklopädie. ↗
• “Orhan Kemal”, Deutsche Biographie. ↗
• “Orhan Kemal”, SinemaTürk. ↗
• “Orhan Kemal”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
• “Orhan Kemal”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
• Wikidata, Q739401 (Orhan Kemal). ↗

Hakkında yapılmış çalışmalar (66)

• Doktora tezi: SAĞLAM, H. (2025). Orhan Kemal sözlüğü (Tez No. 974618) [Doktora tezi, ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Muna Yüceol Özezen. ↗
• Doktora tezi: GÜLÜŞTÜR, E. (2022). Construction of history in Charles Dickens'sand Orhan Kemal's selected novels (Tez No. 752051) [Doktora tezi, SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Şule Okuroğlu Özün. ↗
• Yüksek lisans tezi: YILMAZ, S. C. (2025). Türk sinemasında Üç Kemaller etkisi: Yaşar Kemal, Orhan Kemal, Kemal Tahir uyarlamaları (Tez No. 981379) [Yüksek lisans tezi, İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Hale Torun. ↗
• Yüksek lisans tezi: AYDIN YILMAZ, Ç. (2025). Orhan Kemal'in romanlarında kadın karakterler ve toplumsal cinsiyet (Tez No. 921331) [Yüksek lisans tezi, GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Meltem Karadağ. ↗
• Yüksek lisans tezi: ŞAHİN, G. (2025). Orhan Kemal'in Eskici ve Oğulları romanını söz dizimi açısından inceleme (Tez No. 916154) [Yüksek lisans tezi, YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Ebru Güvenen. ↗
• Yüksek lisans tezi: GÜRLER BURAK, Ö. (2024). Yabancılara Türkçe öğretiminde Orhan Kemal'in bazı hikâyelerinin A2 seviyesine uyarlanması ve etkileşimli okunmasına yönelik durum çalışması (Tez No. 873322) [Yüksek lisans tezi, İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Arif Bozan. ↗
• Yüksek lisans tezi: KIRLI, N. (2024). Orhan Kemal romanlarında baba görüngüleri (Tez No. 868099) [Yüksek lisans tezi, DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Cafer Şen. ↗
• Yüksek lisans tezi: EMRE, S. (2024). Halk kütüphanelerinin ekonomik etkisi: İstanbul Orhan Kemal İl Halk Kütüphanesi için maliyet-yarar analizi (Tez No. 864288) [Yüksek lisans tezi, HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Bülent Yılmaz. ↗
• Yüksek lisans tezi: ŞEN, S. (2023). Orhan Kemal'in İstanbul dönemi öykülerinde yoksulluk (Tez No. 850213) [Yüksek lisans tezi, SİİRT ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Hüseyin Yaşar. ↗
• Yüksek lisans tezi: ULUÇAY DEMİR, H. (2022). Gogol'ün "Müfettiş" ve Orhan Kemal'in "Müfettişler Müfettişi" eserlerinde taşranın devlet algısı (Tez No. 812014) [Yüksek lisans tezi, ANKARA ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Taşansu Türker. ↗
• Yüksek lisans tezi: SAYAL, A. (2022). Orhan Kemal'in çocuk kitaplarının Türkçe dersi öğretim programı açısından incelenmesi (Tez No. 815369) [Yüksek lisans tezi, GİRESUN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Dursun Şahin. ↗
• Yüksek lisans tezi: BENEK, S. (2022). Orhan Kemal'in hikâyelerinde sosyal ve ekonomik eşitsizlik (Tez No. 758330) [Yüksek lisans tezi, BATMAN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Doç. Dr. Ferhat Korkmaz. ↗
• Yüksek lisans tezi: YALÇIN, N. G. (2022). Toplumcu gerçekçilikten aydınlık gerçekçiliğe: Orhan Kemal'in Bereketli Topraklar Üzerinde romanı (Tez No. 743168) [Yüksek lisans tezi, YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Prof. Dr. Ali Budak. ↗
• Yüksek lisans tezi: ATASOY, E. C. (2022). İ.S. Turgenyev'in "Babalar ve Oğullar" ve "Orhan Kemal'in "Eskici ve Oğulları" eserlerindeki zıt karakterlerin rollerinin sosyal gerçekçilik bağlamında incelenmesi (Tez No. 766493) [Yüksek lisans tezi, ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Shalala Ramazanova. ↗
• Yüksek lisans tezi: ÇELİK, T. (2022). Orhan Kemal'in "Bereketli Topraklar Üzerinde" adlı eserindeki birleşik yapılı cümleler üzerine bir inceleme (Tez No. 738376) [Yüksek lisans tezi, BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Halilibrahim Ertürk. ↗
• Makale: ŞEKER, Aziz (2019). Orhan Kemal, Kemal Tahir ve Yaşar Kemal’in romanlarında mizojinik söylemlerin analizi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. ↗
• Makale: BİLGİN, OĞUZHAN (2017). BEREKETLİ TOPRAKLAR ÜZERİNDE İŞÇİ SINIFININ OLUŞUM SORUNLARI VE ORHAN KEMAL. 3. SEKTÖR SOSYAL EKONOMİ DERGİSİ. ↗
• Makale: NARLI, Mehmet (2020). Orhan Kemal Romancılığının Nitelikleri Yenilikleri. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. ↗
• Makale: ÖKSÜZ GÜNEŞ, Elif (2020). Orhan Kemal'in Şiirsel Etkilenme Endişesi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. ↗
• Makale: ŞİŞMAN, Gülşah (2020). "Küçük Adam" Tipinin Orhan Kemal Şiirindeki Yansımaları. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. ↗
• Makale: BAŞARMIŞ, Yüksel (2018). Fehleranalyse bei der Übersetzung von idiomatischen Wendungen in dem Werk “72. Zelle” von Orhan Kemal. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. ↗
• Makale: ELIUZ, Ülkü (2020). Orhan Kemal Romanlarında "Küçük Adam"ın Yitim Görüngüleri. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. ↗
• Makale: Sağlam, Musa Yaşar (2014). Dünya Edebiyatına Uzanan Yolda Bir Türk Romancı: Orhan Kemal. Erdem. ↗
• Makale: Sağlam, Hasan (2024). YAZAR SÖZLÜKÇÜLÜĞÜ VE ORHAN KEMAL ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. ↗
• Makale: Aydemir, Bünyamin (2017). Romandan Tiyatroya: Orhan Kemal. The Journal of Social Sciences. ↗

Tüm çalışmalar atlasta →

Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.