ANLAM ARŞİVİ

KörEbE Sözlüğü

Anlamı aşındırılan, unutulan ve yeniden düşünülmesi gereken kavramlar.

01

Ahlak

Ahlak, insanın değerlerini sözden davranışa indirme ve görünmediği yerde de doğru olanı sürdürme iradesidir. KörEbE külliyatında ahlak; adalet, emanet, sorumluluk, sadakat ve kul hakkıyla birlikte, kimliğin… · Arapça

02

Ahlâkî ekonomi

03

Ahlaki meşruiyet

Bir karar veya kurumun yalnız hukuken mümkün değil, adalet, vicdan ve insan onuru bakımından da savunulabilir olma niteliği.

04

Ahlaki Tehlike

Bir aktörün, maliyetin veya riskin bir bölümünün müttefiklerce üstlenileceğine güvenerek normalde almayacağı ölçüde fazla risk alma eğilimidir.

05

Belgesel Kanallarında İsrail Ordusunun “En Ahlaklı Ordu” Olduğunun

Belgesel yapımlarında İsrail ordusunun etik ve insancıl operasyon yürüttüğünün vurgulanması.

06

Biz Ahlaki Üstünlüğe Sahibiz” Söylemi

İsrail'in kendi ordusunu ve toplumunu ahlaki açıdan diğerlerinden üstün göstermesi.

07

Bizim Silahlarımız Daha Ahlaklı” Söylemi

İsrail'in kullandığı silahların "düşmandan daha insancıl" olduğu iddiası.

08

Çatışmayı “Ahlaki Görev” Gibi Sunma

İsrail saldırılarının yalnızca güvenlik değil, aynı zamanda "ahlaki sorumluluk" olduğu iddiası.

09

Dil

Dil, sadece anlaşma aracı değildir. Düşüncenin evi, hafızanın taşıyıcısı, duanın kapısı ve ahlakın görünür halidir. Bir toplum kelimelerini kaybettiğinde yalnızca sözlüğü daralmaz; dünyayı okuma biçimi de… · Farsça

10

Dizi Karakterlerinde Mossad’ın “Ahlaklı İstihbarat” Olarak

Mossad ajanlarının dizilerde etik, dürüst ve insancıl kahramanlar olarak gösterilmesi.

11

Hakkaniyet

Hakkaniyet, hakkın kuru biçimde değil, adil ölçüyle uygulanmasıdır. Her eşit işlem adil sonuç doğurmayabilir. Hakkaniyet olayın şartını, insanın durumunu, bedelin dağılımını ve kararın ahlaki sonucunu görür.…

12

Hesap verebilirlik

Karar alanların, kurumların ve aktörlerin eylemlerinin sonucuyla yüzleşmesini sağlayan siyasi, hukuki ve ahlaki mekanizma.

13

Hikmet

Hikmet, bilginin doğru yere konulmasıdır. Çok bilmek hikmet değildir; neyin ne zaman, hangi ölçüyle, hangi niyetle kullanılacağını bilmek gerekir. Modern çağda malumat hızlandı, hikmet ağırlaştı. İnsan… · Arapça

14

Hira Dağı’nın Çocukları

Hira Dağı'nın Çocukları biyolojik bir nesli değil, ahlaki bir çağrının muhataplarını ifade eder. Bu isim, çağın karanlığından kaçanları değil; o karanlığın içinde ilk emri yeniden duymaya…

15

İnsan Tasavvuru

İnsan tasavvuru, bütün kurumların arkasındaki gizli sorudur. İnsan kimdir? Tüketici mi, kul mu, vatandaş mı, müşteri mi, emanet taşıyan varlık mı? Verilen cevap eğitimden ekonomiye, aileden…

16

İsrail’in “En Ahlaklı Ordu” İddiası

İsrail ordusunun sivillere zarar vermemek için "dünyanın en ahlaklı ordusu" olduğu iddiası.

17

Kanaat Ekonomisi

Kanaat ekonomisi, büyümeyi tümden reddeden romantik bir model değildir. İnsanın arzusunu, üretimin amacını ve tüketimin sınırını ahlaki ölçüye bağlama teklifidir. Bu anlayışta piyasa toplumun efendisi olmaz.…

18

Karşı Tarafı “Ahlaksız” Olarak Etiketleme

Filistin'in değerlerden, ahlaktan uzak gösterilmesi.

19

Kimlik Krizi

Kimlik krizi, insanın hangi hakikatle yaşadığını bilememesidir. Soy, coğrafya, pasaport veya kültürel semboller kimliği tek başına taşıyamaz. Kimlik; dil, tarih, ahlak, inanç ve sorumlulukla derinleşir. Kendi…

20

Kul Hakkı

Bir insanın canı, malı, onuru, emeği, zamanı veya hukuku üzerinde doğan ve sahibinin rızası olmadan ortadan kalkmayan ahlaki-hukuki sorumluluk.

21

Maarif

Maarif, eğitim kelimesinden daha derin bir ufka sahiptir. Eğitim bilgi aktarabilir; maarif insan yetiştirmeyi dert edinir. Zihin kadar kalbi, beceri kadar şahsiyeti, diploma kadar ahlakı önemser.…

22

Mazlum Hafızası

Mazlum hafızası, acıyı unutmama sorumluluğudur. Bosna, Gazze, Doğu Türkistan, Afrika, Afganistan, Suriye ve başka coğrafyaların yaraları sadece haber başlığı olarak kalmamalıdır. Fakat mazlum hafızası intikam diliyle…

23

Merhamet

Merhamet, başkasının acısını uzaktan seyredilen bir görüntü olmaktan çıkarıp kişinin ahlaki sorumluluk alanına almasıdır. Acımadan farklı olarak merhamet; korumayı, yük paylaşmayı, adaletsizliği azaltmayı ve gücü incitmemek… · Arapça

24

Muallim

Muallim, bilgiyi aktaran kişiyle sınırlı değildir. Öğrencinin gözünde bilginin ahlakla birleşmiş halidir. Sınıfta anlatılan konu kadar öğretmenin adaleti, sabrı, dili, dikkati ve örnekliği de öğretir. Muallim…

25

Müfredat

Müfredat, derslerin listesi değildir. Bir toplumun çocuklarına neyi önemli saydığını gösteren gizli manifestodur. Hangi bilgiye yer verildiği, hangi soruların sorulduğu, hangi örneklerin seçildiği, hangi değerlerin sessizce…

26

Öz’e Dönüş

Öz'e dönüş geçmişe kaçmak değildir. Eski biçimlerin güvenliğine sığınmak, bugünü inkar etmek ya da hayatı donmuş bir hatıraya çevirmek anlamına gelmez. Öz, insanı ayakta tutan ana…

27

Rızık

Rızık, kazançtan daha geniş bir kavramdır. İnsan çalışır, üretir, emek verir; fakat nihai sahiplik duygusunu mutlaklaştırmaz. Rızık bilinci, kazancı ahlakla buluşturur. Helal, emek, paylaşım, kanaat ve… · Arapça

28

Şahsiyet

Şahsiyet, insanın kalabalık içinde kendi ahlaki merkezini koruyabilmesidir. Bilgi, yetenek ve başarı şahsiyet olmadan tehlikeli hale gelebilir. Şahsiyetli insan her rüzgara göre yön değiştirmez. Yanlış kendi…

29

Samîmiyet

Samimiyet, insanın söylediği sözle taşıdığı hal arasındaki mesafeyi azaltmasıdır. Modern çağda en çok yıpranan kavramlardan biridir; çünkü gösteri, samimiyet taklidi üretmekte ustadır. İnsan mazlumu savunurken kendi… · Arapça

30

Şura

Şura, kararın ortak akılla olgunlaştırılmasıdır. Sadece danışma toplantısı veya sembolik onay mekanizması değildir. Şura kültürü, farklı görüşü düşman saymayan bir ahlak ister. Kararı verecek olan kişi…

31

Taklit Kültürü

Taklit kültürü, bir toplumun kendisi olma zahmetinden kaçmasıdır. Taklit bazen kıyafette, bazen müfredatta, bazen şehir mimarisinde, bazen entelektüel dilde görünür. Başkasından öğrenmek başka, başkasına benzemeyi ilerleme…

32

Teknoloji Ahlakı

Teknoloji ahlakı, aracın insanı nasıl dönüştürdüğünü sormaktır. Her yeni araç sadece işi kolaylaştırmaz; zamanı, dikkati, ilişkiyi, hafızayı ve arzuyu da biçimlendirir. Teknolojiyi reddetmek çözüm değildir. Onu…

33

TV Dizilerinde Mossad Ajanlarının “Zeki ve Ahlaklı” Kahramanlar

Mossad ajanlarının TV dizilerinde kahraman, etik ve stratejik zeka sahibi karakterler olarak gösterilmesi.