Dijital Leviathan
Gözetim çağının iktidarını Bentham’ın kulesinden gözetim kapitalizmine uzanan bir soykütükle çözümleyen; Batı düşüncesini ve İslam düşünce geleneğini, Kur’an’ın tecessüs yasağından hisbenin sınırlarına ve kul hakkına kadar aynı soru etrafında karşılıklı konuşturan düşünce kitabı.
Görülen ama tükenmeyen, kaydedilen ama indirgenmeyen, hesaba çekilen ama affedilebilen insan için.
Dijital Leviathan, bugün hepimizin içinde yaşadığı gözetim düzenini adlandırır ve ona hangi ölçüyle bakılacağını sorar. Thomas Hobbes’un “ölümlü tanrı” dediği devlet, her şeyi görmeye, her şeyi kaydetmeye ve her şeyi hesaba çekmeye talip bir bilgi iktidarına dönüşmüştür. Bu iktidar, Kur’an’ın ilahi bilgiye yüklediği işlevleri taklit eder; ama o bilgiyi dengeleyen öbür yarıyı, yani örtmeyi, bağışlamayı ve insana kendi kaydını okutmayı taşımaz.
Kitap üç kısımdan oluşur. Birinci kısım, Dijital Leviathan’ın bedenini gözü, kaydı, arzuyu yöneten eli ve hakikati üreten diliyle tasvir eder. İkinci kısım, bu bedeni mümkün kılan düşünce tarihini Hobbes ve İbn Haldûn’dan Gazâlî, Descartes, Kant, Heidegger, Levinas ve Fârâbî’ye uzanan bir soykütükle, Batılı ve Müslüman düşünürleri karşılıklı konuşturarak kurar. Üçüncü kısım; mahremiyetin teolojisi, emanet olarak teknoloji ve Homo Ethicus Digitalis adını verdiği yeni bir insan tasavvuruyla bir çıkış arar.
Kitabın sonundaki 147 maddelik Kavram Atlası, KörEbE Kavram Atlası’na bağlanmıştır. Kitapta geçen kavramlar ve yabancı kökenli kelimeler, geçtikleri sayfalarla ve kitaptan örnek cümlelerle birlikte atlasta aranabilir.
Yayın: HTTB Düşünce
Seri: HTTB Düşünce Serisi
Tür: Düşünce · Siyaset Felsefesi · İslam Düşüncesi · Teknoloji Etiği
Yayın yılı: 2026
Sayfa: 203
Sürüm: Birinci Sürüm
Erişim: Açık erişim · PDF
Lisans: CC BY-NC-ND 4.0
DOI: 10.5281/zenodo.23289694
Bu çalışmaya atıf
HTTB Düşünce (2026). Dijital Leviathan: Veri Tanrısı, Gözetim İmparatorluğu ve Özgürlüğün Yeni Bedeni. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.23289694