Şahsiyetler Atlası · Din, Tasavvuf ve İslâmî İlimler
Abdullah b. Zübeyr
Emevî hânedanına karşı halifeliğini ilân eden ve abâdileden biri olan sahâbî.
Abdullah bin Zübeyr, Emevi halifesi Yezid'e biat etmeyerek isyan başlatan ve Mekke'de karşı halifeliğini ilan ederek 692'deki öldürülüşüne kadar Emevilerle mücadele eden sahabi. Zübeyr bin Avvam ve Esma bint Ebu Bekir'in oğlu ve ilk Hz. Ebu Bekir'in (r.a.) torunu olan İbnü'z-Zübeyr, Kureyş'e mensuptu ve İslam'ın ilk dönemlerinde Medine'ye göç eden Muhacirler arasında doğan ilk çocuktu. Gençliğinde, babasıyla birlikte Suriye ve Mısır'daki ilk Müslüman fetihlerine katıldı ve daha sonra sırasıyla 647 ve 650'de Kuzey Afrika ve Kuzey İran'ın Müslüman fetihlerinde rol oynadı. Birinci Fitne sırasında, teyzesi Aişe'nin yanında Hz. Ali'ye (r.a.) karşı savaştı. İlk Emevi halifesi I. Muaviye'nin sonraki saltanatı sırasında İbnü'z-Zübeyr hakkında çok az şey duyulsa da, ikincisinin oğlu I. Yezid'i halefi olarak belirlemesine karşı çıktığı biliniyordu. Abdullah bin Zübeyr, Hicaz'ın (Batı Arabistan) önde gelen Müslüman grupları olan Kureyş ve Ensar'ın pek çok kesimiyle birlikte, halifeliğin Emeviler'e ait miras yoluyla intikal eden bir kurum olmasına karşı çıktı.
- Doğum
- Mayıs 624 · Medine, Suudi Arabistan
- Ölüm
- 4 Ekim 692 · Mekke, Suudi Arabistan
- Meslek / sıfat
- siyasetçi, halife, vali, ilahiyatçı, muhaddis, İslam hukukçusu, hatip, Müfessir
Özet paragrafı Türkçe Vikipedi maddesinin giriş bölümünden alınmıştır (CC BY-SA 4.0); kesin tarih ve künye için kaynakçadaki ansiklopedi maddelerine başvurunuz.
Atlasta ayrıntılı dosyayı aç →KörEbE külliyatında
- İslam Tarihinde Cemaatleşme — Cilt I — s. 165, 177, 181, 184, 188, 424, 431, 444
- Hüküm Kimin? — s. 82, 83
Kaynakça
- Hakkı Dursun Yıldız, “ABDULLAH b. ZÜBEYR b. AVVÂM”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 1, İstanbul 1988, s. 145-146. ↗
- “Abdullah b. Zübeyr”, Encyclopaedia of Islam, THREE (Brill). ↗
- “Abdullah b. Zübeyr”, Encyclopædia Britannica. ↗
- “Abdullah b. Zübeyr”, Deutsche Biographie. ↗
- “Abdullah b. Zübeyr”, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi (Türkçe). ↗
- “Abd Allah ibn al-Zubayr”, Wikipedia, The Free Encyclopedia (İngilizce). ↗
- Wikidata, Q307665 (Abd Allah ibn al-Zubayr). ↗
Hakkında yapılmış çalışmalar (6)
- Makale: 7. Yüzyılda Müslümanlar: Olaylar ve Olgular: Abdullah b. Zübeyr Olayı / İrfan Aycan. -- Tarihte Müslümanlar: Eş Zamanlı Bir Tarih Yazımı: 1. -- Ankara: Otto, 2020. -- sayfa: 194-197 ↗
- Makale: Siyasi Erdem Açısından Bir İktidar Mücadelesi Örneği: Abdullah b. Zübeyr / Yılmaz Çelik. -- NİSAR: Dini Tetkikler Dergisi = Journal of Religious Studies. -- Niğde: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, 2025. -- sayı: 6, sayfa: 1-21 ↗
- Makale: Abdullah b. Zübeyr Ayaklanması / Fatih Erkoçoğlu. -- İslâm Tarihi ve Medeniyeti: Emevîler. -- İstanbul: Siyer Yayınları, 2018. -- cilt: III, sayfa: 161-174 ↗
- Makale: Emevîler Döneminde Bir İktidar Mücadelesi Örneği: Abdullah B. Zübeyr (622-692) / İrfan Aycan. -- Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. -- Ankara, 2000. -- cilt: XLI, sayfa: 99-115 ↗
- Makale: Emevîler Dönemi Hicaz Merkezli Bazı İsyanların İktisadi Arka Planı: Harre Vakası ve Abdullah b. Zübeyr İsyanı / Mustafa Özbakır. -- Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi = Igdir University Journal of Divinity Faculty. -- Iğdır, 2025. -- sayı: 25-26, sayfa: 1-20 ↗
- Makale: Abdullah b. Zübeyr’in Halifeliği ve Kurduğu Devlet / A. Vehbi Ecer. -- Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. -- Kayseri, 1998. -- sayı: 10, sayfa: 153-162 ↗
Bu sayfa KörEbE Şahsiyetler Atlası'nın parçasıdır. Biyografi metni Türkçe Vikipedi'den (CC BY-SA 4.0), künye bilgileri Wikidata ve belirtilen kaynaklardan derlenmiştir.