İslam Tarihinde Cemaatleşme — Cilt V

Mekke-Sirenayka ve Sahra zâviye ağlarından sömürge karşıtı siyasî mücadeleye, emirliğe ve daha sonra devlet/hanedan ilişkisine uzanan cemaat.

Muhammed b. Abdülvehhâb’ın tevhid dâveti etrafında Necid’de dinî-siyasî sınırlar üreten ve Suûd ailesiyle ittifak sonucu kalıcı siyasî yapı kazanan hareket.

Osman dan Fodio çevresindeki ilmî ağların hicret ve cihad süreciyle emirlikler birliği ve ülkesel siyasî düzene dönüşmesinin merkezi.

Hausaland’daki ilmî-dinî ağlardan 1804 hicret ve cihadına uzanan hareketin kurucu âlimi; Sokoto düzeninin oluşumunda merkezî aktör.

Bir kurucu veya liderin eskatolojik mehdîlik iddiası etrafında dinî otorite, bağlılık ve siyasî seferberlik üretmesi.

Erdebil’deki sûfî hane ve halife ağının Kızılbaş askerî-siyasî seferberliği üzerinden İmâmî hanedan devletine dönüşmüş biçimi.

Bâb’ın sonraki yazılarında yeni vahyin ve Beyân hukukunun topluluğunu içeriden adlandırmak için kullanılan cemaat adı.

Bâbî mirasından Bahâullah’ın zuhur iddiası ve ardından ahit-misak ile küresel idarî kurumlar üzerinden gelişen bağımsız dinî cemaat.

1844’te On İki İmamcı-Şeyhî beklenti alanında doğup kısa sürede yeni vahiy, hukuk ve cemaat otoritesi iddialarıyla bağımsızlaşan dinî hareket.

Güney Asya’da mesihî iddia, cemaat otoritesi ve daha sonra küresel misyon-idare ağları üzerinden şekillenen dinî hareket.

Sudan Mehdî hareketinde Muhammed Ahmed’in mehdîlik iddiasına bağlanan ve siyasî-askerî cemaatin toplumsal tabanını oluşturan mensuplar.

Rus İmparatorluğu’nun Kafkasya’daki Nakşibendî-Hâlidî çevrelerle bağlantılı direnişi sınıflandırmak için kullandığı; tek ve değişmez örgüt adı sayılmaması gereken kategori.

Mehdî dâveti, doktriner birlik ve kabile-siyaset ağları üzerinden Mağrib-Endülüs’te devletleşen hareket.

Sahra ribât ve dinî-askerî ağlarından Mağrib-Endülüs ölçeğinde siyasî egemenliğe uzanan cemaatten devlete dönüşüm örneği.

Sınır, eğitim, ibadet, misafirlik veya askerî-dinî seferberlik işlevlerinin farklı dönemlerde birleşebildiği kurum/mekân; Murâbıt örneğinde siyasî örgütlenmenin düğümlerinden biri.

Dir‘iye’de başlayan ve siyasî hanedan ile dinî otorite ailesi arasında görev, meşruiyet ve iktidar paylaşımını farklı dönemlerde yeniden kuran ilişki.

1881 mehdîlik ilanı etrafında Ensar cemaatinden Omdurman merkezli siyasî-askerî düzene dönüşen Sudan hareketi.

Kafkasya İmameti bağlamında merkezî imam otoritesinin yerel bölgelerde askerî-idarî ve hukukî görevlerle temsil edilmesini sağlayan yetki düzeni.

Tasavvuf, eğitim, misafirlik, vakıf ve yerel arabuluculuk işlevlerini farklı yoğunluklarda birleştiren cemaat mekânı; Mağrib ve Sahra ağlarında ayrıca ticaret/hac düğümü olabilir.

Tarikat, ulema, zâviye, hac, ticaret ve göç altyapılarının belirli koşullarda cihad, diplomasi, boykot veya direniş için seferber edilebildiği ilişki ağı.

İsmâilî bağlamda yalnız tebliğ değil; imamet otoritesini taşıyan eğitim, haberleşme, bağlılık ve bölgesel örgütlenme ağının bütünü.

Tasavvufî çevrede terbiye, irşad ve otoriteyi temsil eden; tarikatlaşma sürecinde süreklilik ve halife üretiminin merkezine yerleşen kişi.

Bir dinî aidiyetin kişi ve fikir düzeyinden çıkarak süreklilik, otorite, aktarım, ağ, mekân ve ortak pratikler üreten topluluk biçimine dönüşme süreci.

Cemaat içinde öğretme, karar verme, temsil, irşad veya meşruiyet üretme kapasitesinin kimde ve hangi kanallarla toplandığını gösteren analiz unsuru.

Model, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Hira Dağı’nın Çocukları - Öz’e Dönüş” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Mekanizma, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Soğuk Kaos - Yönetilen Belirsizlik” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Kimlik, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Hira Dağı’nın Çocukları - Öz’e Dönüş” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Hareket, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Soğuk Kaos - Yönetilen Belirsizlik” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Geçiş, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Soğuk Kaos - Yönetilen Belirsizlik” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Düzen, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Hira Dağı’nın Çocukları - Öz’e Dönüş” ve “Soğuk Kaos - Yönetilen Belirsizlik” çalışmalarındaki bağlamlarıyla ele alınır.

Erişim, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Soğuk Kaos Çağında NATO-2” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Çevre, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Soğuk Kaos - Yönetilen Belirsizlik” ve “Sürdürülebilir İkiyüzlülük” çalışmalarındaki bağlamlarıyla ele alınır.

Devlet, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Hira Dağı’nın Çocukları - Öz’e Dönüş” ve “Soğuk Kaos - Yönetilen Belirsizlik” çalışmalarındaki bağlamlarıyla ele alınır.

Altyapı, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Soğuk Kaos Çağında NATO-2” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Osmanlı sonrası bölgenin dış güçlerce paylaşılması, yönetilmesi veya siyasî karar kapasitesinin sınırlandırılması üzerinden okunan dış tahakküm düzenidir.

Şiirde soruya dönüştürülen bu kavramın sözlük açıklaması editoryal inceleme için işaretlenmiştir.

İlahi mesaj.

Mesih (Hz. İsa).

Açıklama, ifade.