Hasbara Manipülasyonları Sözlüğü

Medya kampanyaları, seçim fonları, diaspora etkinlikleri.

Örnek Olay: 2018’de Avustralya’nın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanımayı tartışması. Tarihsel Arka Plan: 20. yüzyıl ortasından itibaren diaspora etkisi. Küresel Yansımalar: Avustralya’nın Asya–Pasifik diplomasi çizgisinde gerilimler.

Avustralya’nın BM’deki oylamalarında İsrail lehine tavır alması.

Yerel STK’ların Filistin lobileriyle işbirliği.

—

Sydney Morning Herald (2018).

Füze, insansız araç, radar sistemleri.

Örnek Olay: 2017’de Hindistan’ın 2 milyar dolarlık Barak-8 füze sistemi alımı. Tarihsel Arka Plan: 1990 sonrası Hindistan–İsrail askeri işbirliği hızlandı. Küresel Yansımalar: Güney Asya dengeleri değişti.

Hindistan’ın BM’deki oylamalarda İsrail’e yakınlaşması.

Silah ticaretine insan hakları kriteri getirilmesi.

—

SIPRI (2018).

Ortak Ar-Ge projeleri, tarım teknolojisi ihracatı.

Örnek Olay: 2019’da İsrail–Çin su teknolojileri anlaşması. Tarihsel Arka Plan: 2000’lerden itibaren İsrail–Çin ekonomik ilişkileri büyüdü. Küresel Yansımalar: ABD–Çin–İsrail üçgeninde stratejik tartışmalar.

Çin’in BM’de İsrail’e karşı sert tutum almasının önüne geçilir.

Filistinli kurumların Çin ile doğrudan diplomatik bağ kurması.

—

The Diplomat (2019).

Ortak anma törenleri, tarih konferansları.

Örnek Olay: 2020’de Putin’in Kudüs’teki Holokost Forumuna katılımı. Tarihsel Arka Plan: Sovyetler sonrası dönemde tarih anmaları ikili ilişkilerin aracı oldu. Küresel Yansımalar: Rusya, İsrail lehine BM kararlarında yumuşama sinyali verdi.

Tarihsel mağduriyet ortaklığı üzerinden politik yakınlaşma sağlanır.

Tarih anmalarının siyaset dışı tutulması.

—

BBC (2020).

Askeri anlaşmalar ve teknoloji transferi.

Örnek Olay: 2016’da Nijerya’nın İsrail yapımı İHA’ları kullanmaya başlaması. Tarihsel Arka Plan: İsrail 2000’lerden itibaren Afrika’da savunma teknolojisine yöneldi. Küresel Yansımalar: Silah–diplomasi bağı Afrika siyasetinde tartışıldı.

Güvenlik bağımlılığı yaratılarak BM oylamalarında destek sağlanır.

Silah satışında insan hakları kriterleri.

—

SIPRI (2017).

Diaspora örgütleri, think-tank’ler, medya kampanyaları.

Örnek Olay: 2018’de Brezilya’nın Kudüs büyükelçiliğini taşımayı tartışması. Tarihsel Arka Plan: 20. yüzyıl boyunca Latin Amerika’da İsrail destek ağları kuruldu. Küresel Yansımalar: Bölgesel dayanışma bölündü.

İsrail karşıtı kararların önü kesilir.

Latin Amerika’da Filistin dayanışma platformları.

—

Riggirozzi, P. (2018). Latin America and Global Governance.

Belediye başkanlıkları ve eyalet meclisi seçimlerinde finansman desteği.

Örnek Olay: 2022’de New York belediye seçimlerinde İsrail yanlı PAC bağışları. Tarihsel Arka Plan: 1980’lerden beri yerel siyaset lobi ağlarına açıldı. Küresel Yansımalar: ABD şehirlerinde İsrail karşıtı protestoların kriminalize edilmesi.

Yerel siyasette İsrail yanlı politikalar kurumsallaşır.

Kampanya finansmanında şeffaflık.

—

OpenSecrets (2022).

Belediye meclislerinde İsrail yanlı kararlar, Filistin protestolarına sınırlamalar.

Örnek Olay: 2021’de New York Belediye Başkanı’nın İsrail’e destek yürüyüşlerine katılması. Tarihsel Arka Plan: 20. yüzyıldan beri New York diasporası ABD’nin en güçlü lobi merkezlerinden biri. Küresel Yansımalar: Diaspora–siyaset ilişkileri eleştirildi.

Yerel yönetim düzeyinde İsrail desteği güçlenir.

Yerel toplulukların belediye süreçlerine dahil edilmesi.

—

The New York Times (2021).

Fon anlaşmaları, burs programları, ders içeriklerine müdahale.

Örnek Olay: 2019’da UCLA’da İsrail çalışmaları merkezinin açılması. Tarihsel Arka Plan: 2000’lerden itibaren üniversitelerde Hasbara odaklı programlar yaygınlaştı. Küresel Yansımalar: Akademik tarafsızlık tartışıldı.

Akademik özgürlük kısıtlanır, İsrail yanlı söylemler kurumsallaşır.

Üniversitelerde bağımsız Filistin çalışmaları merkezleri kurulması.

—

Mondoweiss (2019).

Haber seçiminde, manşetlerde ve dilde yönlendirme.

Örnek Olay: 2021 Gazze saldırısı sırasında CNN ve Fox News’in manşetlerinde İsrail söylemlerinin baskın olması. Tarihsel Arka Plan: Medya sahipliği lobi etkisinin kilit alanıdır. Küresel Yansımalar: Medyanın bağımsızlığına dair küresel eleştiriler.

Kamuoyu algısı tek taraflı hale gelir.

Alternatif medya ağlarının güçlendirilmesi.

—

Chomsky, N., & Herman, E. (1988). Manufacturing Consent.

İçerik kaldırma, hesap askıya alma, algoritmik görünürlük.

Örnek Olay: 2021’de Facebook’un İsrail hükümeti talepleriyle Filistin içeriklerini kaldırması. Tarihsel Arka Plan: 2010’lardan itibaren dijital platformlarla devlet işbirliği arttı. Küresel Yansımalar: Dijital hak örgütleri platformları eleştirdi.

Filistin yanlı içerikler bastırılır.

Dijital hakların uluslararası sözleşmelerle korunması.

—

Human Rights Watch (2021).

Diplomatik temsilciler, lobi ağları, özel toplantılar.

Örnek Olay: 2018’de ABD’nin BM Daimi Temsilciliği’nin İsrail kararlarını veto etmesi için yürüttüğü kampanya. Tarihsel Arka Plan: BM, İsrail–Filistin diplomasisinin merkezidir. Küresel Yansımalar: BM’nin tarafsızlığına dair eleştiriler arttı.

İsrail aleyhine kararların önüne geçilir.

BM’de bağımsız sivil platformların güçlendirilmesi.

—

UN Voting Records (2018).

Fon sağlama, panel düzenleme, akademik görünüm altında propaganda.

Örnek Olay: 2017’de Lahey’de düzenlenen hukuk çalıştayına İsrail Dışişleri sponsorluğunda sözcüler eklenmesi. Tarihsel Arka Plan: 2000’lerden itibaren akademik konferanslar Hasbara’nın hedefi oldu. Küresel Yansımalar: Akademik tarafsızlık zedelendi.

Uluslararası hukuk İsrail’in lehine yeniden yorumlanır.

Çalıştaylarda bağımsız gözlemcilerin ve Filistinli hukukçuların yer alması.

—

Al-Haq Report (2017).

Futbol dostluk maçları, olimpiyat katılımları, spor federasyonlarıyla anlaşmalar.

Örnek Olay: 2018’de Arjantin–İsrail dostluk maçının Kudüs’te planlanması, uluslararası tepkiler sonrası iptali. Tarihsel Arka Plan: 1970’lerden itibaren İsrail spor diplomasisiyle bölgesel izolasyonu kırmaya çalıştı. Küresel Yansımalar: Filistinlilerin spor alanında engellenmesi FIFA’da tartışma yarattı.

Spor üzerinden siyasi meşruiyet inşa edilir.

Spor alanında “apartheid boykotu” kampanyaları.

—

FIFA Human Rights Advisory Board (2018).

Sanat sergileri, müzik festivalleri, kültürel değişim programları.

Örnek Olay: 2019 Venedik Bienali’nde İsrail pavyonunun politik mesajlarla öne çıkarılması. Tarihsel Arka Plan: Kültür diplomasisi 20. yüzyıldan beri dış politika aracı olarak kullanılıyor. Küresel Yansımalar: Filistinliler kültürel alanlarda görünmez kılınıyor.

İsrail “modern ve barışçıl” bir ülke olarak tanıtılır.

Filistinli sanatçıların uluslararası festival destekleri.

—

NYT (2019).

Şarkılar ve sahne performansları üzerinden siyasi semboller.

Örnek Olay: 2019 Tel Aviv Eurovision’da “barış ve çeşitlilik” mesajlarının öne çıkarılması. Tarihsel Arka Plan: Eurovision, Soğuk Savaş’tan bu yana ülkeler için diplomatik sahne oldu. Küresel Yansımalar: İsrail’in ev sahipliğine karşı BDS hareketinin boykot çağrıları.

Kültürel etkinlik diplomatik propaganda aracı haline gelir.

Kültürel boykot kampanyaları.

—

The Guardian (2019).

Ücretsiz turlar, sponsorluklu ziyaretler, medya kampanyaları.

Örnek Olay: 2016’da Oscar adaylarına İsrail’de 55 bin dolarlık lüks tur paketleri teklif edilmesi. Tarihsel Arka Plan: Kültürel diplomasi Hollywood üzerinden yaygınlaştırıldı. Küresel Yansımalar: Sanatçılar arasında boykot çağrılarına yol açtı.

Popüler kültür aracılığıyla İsrail’e sempati oluşturulur.

Filistinli sanatçıların uluslararası dayanışma kampanyaları.

—

The Independent (2016).

Ortak projeler, burslar, müfredat işbirlikleri.

Örnek Olay: 2020’de Tel Aviv Üniversitesi ile Almanya’daki üniversiteler arasında imzalanan bilim protokolü. Tarihsel Arka Plan: 1990 sonrası akademi–diplomasi bağları yoğunlaştı. Küresel Yansımalar: Akademik boykot tartışmaları doğdu.

İşgal politikaları akademik işbirliği görünümüyle gölgelenir.

Akademik işbirliklerinde insan hakları şartı.

—

Mondoweiss (2020).

Ortak laboratuvarlar, devlet destekli hibeler.

Örnek Olay: 2019’da MIT–Technion ortak su teknolojisi araştırmaları. Tarihsel Arka Plan: ABD–İsrail akademik işbirliği 1970’lerden itibaren derinleşti. Küresel Yansımalar: ABD’de kampüs boykot hareketleri güçlendi.

Akademik üretim siyasi meşruiyet sağlar.

Filistin üniversitelerine eşit fon sağlanması.

—

MIT News (2019).

Fon toplama, medya kampanyaları, politik bağlantılar.

Örnek Olay: 2018’de Kudüs’te düzenlenen Dünya Yahudi Kongresi konferansı. Tarihsel Arka Plan: 20. yüzyıldan beri diaspora konferansları politika üretiminde etkili. Küresel Yansımalar: Filistinliler uluslararası platformlardan dışlanır.

Diaspora örgütleri İsrail’in dış politikasını destekler.

Alternatif uluslararası konferanslar.

—

World Jewish Congress (2018).

Devlet başkanlarıyla özel görüşmeler, medya baskısı.

Örnek Olay: 2019’da Dünya Yahudi Kongresi’nin AB liderleriyle lobi görüşmeleri. Tarihsel Arka Plan: 1936’dan beri Yahudi Kongresi küresel diplomasi ağının parçası. Küresel Yansımalar: İsrail politikaları küresel düzeyde savunuldu.

İsrail lehine diplomatik kararlar hızlanır.

BM çatısı altında Filistin dayanışma konferansları.

—

WJC Annual Report (2019).

Akademik burslar, araştırma fonları, Washington merkezli stajlar.

Örnek Olay: 2017’de Washington Institute’un Ortadoğu burs programı. Tarihsel Arka Plan: 1980’lerden itibaren düşünce kuruluşları genç kuşak politikacı yetiştirdi. Küresel Yansımalar: Politika üretiminde tek taraflılık eleştirildi.

Yeni nesil akademisyenler İsrail lehine yönlendirilir.

Alternatif bağımsız fellowship programları.

—

Washington Institute (2017).

Ortak tatbikatlar, eğitim programları, istihbarat paylaşımı.

Örnek Olay: 2016’da İsrail’in NATO Karargâhı’na daimi temsilci göndermesi. Tarihsel Arka Plan: 1994’ten itibaren İsrail–NATO işbirliği. Küresel Yansımalar: Filistin meselesi NATO gündeminde marjinalize edildi.

NATO içinde İsrail güvenlik öncelikleri meşrulaştırılır.

NATO üyeleri içinde Filistin haklarını savunan blokların güçlendirilmesi.

—

NATO Archives (2016).

ABD savunma sanayii ihalelerinde İsrail firmalarına ayrıcalık sağlanması.

Örnek Olay: 2020’de Elbit Systems’in ABD ordusuna helikopter pilot başlıkları satışı. Tarihsel Arka Plan: 1980’lerden itibaren ABD–İsrail askeri anlaşmaları derinleşti. Küresel Yansımalar: ABD savunma bütçesinin önemli kısmı İsrail’e aktarılır.

İsrail’in askeri teknolojileri ABD pazarında geniş yer bulur.

Savunma ihalelerinde şeffaflık ve bağımsız denetim talebi.

—

U.S. Department of Defense Contracts (2020).