Hasbara Manipülasyonları Sözlüğü

Resmî kurumların ücretsiz içerik dağıtması.

Örnek Olay: 2019’da ABD’de bazı Orta Doğu çalışmaları atölyelerinde İsrail Dışişleri Bakanlığı materyallerinin kullanılması. Tarihsel Arka Plan: 2000’lerden itibaren akademiye yönelik propaganda içerikleri yoğunlaştı. Küresel Yansımalar: Bilimsel tarafsızlık sorgulanır hale geldi.

Öğrenciler tek taraflı bilgiyle yönlendirilir.

Atölyelerde çok kaynaklı ve karşılaştırmalı materyal kullanımı.

—

Massad, J. (2006). The Persistence of the Palestinian Question.

Raporda İsrail’in güvenliği merkeze alınır, Filistin kriminalize edilir.

Örnek Olay: 2017’de Washington Institute çalıştayında Filistin’in “bölgesel istikrarsızlık kaynağı” olarak tanımlanması. Tarihsel Arka Plan: 1980’lerden beri think-tank raporları bu yönde kullanıldı. Küresel Yansımalar: Diplomatik çözüm ihtimali zayıflar.

Politika yapıcılar tek taraflı bilgilendirilir.

Bağımsız akademik çalıştaylarda Filistin perspektifinin öne çıkarılması.

—

Mearsheimer & Walt (2007).

Kitaplarda demokratik kurumların abartılı vurgusu.

Örnek Olay: 2010 sonrası ABD’de yayımlanan pek çok ders kitabında bu çerçevenin yer alması. Tarihsel Arka Plan: 1967’den beri Soğuk Savaş bağlamında kullanılan bir anlatı. Küresel Yansımalar: Öğrenciler İsrail’i meşru ve ayrıcalıklı görmeye yönlendirilir.

İşgal ve apartheid pratikleri gölgelenir.

Ders kitaplarında karşılaştırmalı demokrasi eleştirilerinin eklenmesi.

—

Pappé, I. (2017). Ten Myths About Israel.

Etnik temizliği “güvenlik tedbiri” gibi sunma.

Örnek Olay: Ben-Gvir, “Gazze’nin boşaltılması İsrail’in güvenliği için tek yoldur” açıklamasında bulundu. Tarihsel Arka Plan: 1948 Nakba sırasında aynı söylem “transfer” adı altında gündeme gelmişti. Küresel Yansımalar: ABD yönetimi sözlü olarak eleştirse de İsrail iç siyasetinde alkış topladı.

Uluslararası hukuka aykırı sürgün çağrısı, devlet politikası tartışmalarına yansıdı.

Nakba belgelerini, sürgünün soykırım kapsamındaki uluslararası suç olduğunu vurgulamak.

—

Middle East Eye (Nov 2023); UN Human Rights Council Reports.

Yönetim “provokatif içerik” gerekçesiyle toplatma emri verir.

Örnek Olay: 2023’te ABD’nin Florida Üniversitesi’nde Filistin afişlerinin yasaklanması. Tarihsel Arka Plan: 2000’lerden bu yana sıkça görülen sansür uygulaması. Küresel Yansımalar: Öğrenci hareketleri kriminalize edilir.

İfade özgürlüğü kısıtlanır.

Hukuki mücadele ve basın duyuruları.

—

Palestine Legal (2023).

Anket örneklemlerinde Filistinlilerin dışarıda bırakılması.

Örnek Olay: 2015’te bazı İsrail merkezli anketlerde Filistinlilerin %30’u dahil edilmedi. Tarihsel Arka Plan: 1980’lerden itibaren metodolojik manipülasyon. Küresel Yansımalar: Akademik bulgular güven kaybeder.

Araştırma sonuçları çarpıtılır.

Bağımsız Filistin araştırma merkezlerinin güçlendirilmesi.

—

Khalidi, R. (2020). The Hundred Years’ War on Palestine.

Sponsorluk karşılığında jüri etkisi.

Örnek Olay: 2021’de Avrupa’daki bazı mühendislik yarışmalarında İsrail şirketlerinin jüri üyeliği. Tarihsel Arka Plan: 2000’lerden beri kurumsallaşan bir yöntem. Küresel Yansımalar: Tarafsızlık ve akademik güvenilirlik zedelenir.

Akademik ödüller İsrail yanlı yönelim kazanır.

Etik kodlarla sponsorların jüriye karışmasının engellenmesi.

—

Journal of Science Policy & Ethics (2021).

“Kurumsal imaj” veya “antisemitizm” suçlamaları.

Örnek Olay: 2021’de Illinois Üniversitesi, Filistin yanlı tweet atan Prof. Steven Salaita’yı işten çıkardı. Tarihsel Arka Plan: 2010 sonrası sosyal medya paylaşımlarıyla ilgili cezalar arttı. Küresel Yansımalar: Akademik ifade özgürlüğü tehdit altında.

Oto-sansür akademiye hâkim olur.

Uluslararası akademik dayanışma kampanyaları.

—

The Guardian (2015).

AB ve ABD fonlarının yönlendirilmesi.

Örnek Olay: 2019’da AB Horizon projelerinde İsrail kurumlarının koordinatör yapılması. Tarihsel Arka Plan: 2000 sonrası bilimsel fonlarda İsrail ağırlığı arttı. Küresel Yansımalar: Küresel akademik işbirliği tek yönlü hale geldi.

Akademik gündem İsrail çıkarları etrafında şekillenir.

Filistin merkezli araştırma konsorsiyumlarının kurulması.

—

Stop the Wall (2019).

İsrail karşıtı içerikler nedeniyle yayınevlerinin geri adım atması.

Örnek Olay: 2020’de ABD’de bir yayınevinin Filistinli yazarın kitabını sözleşme sonrası iptal etmesi. Tarihsel Arka Plan: 1980’lerden beri yaygın bir sansür mekanizması. Küresel Yansımalar: Kültürel temsil eşitsizliği artar.

Filistinli sesler uluslararası yayın piyasasından dışlanır.

Bağımsız yayınevlerinin ve dijital platformların desteklenmesi.

—

Journal of Palestine Studies (2020).

Jüri üyelerinin lobi etkisiyle yönlendirilmesi.

Örnek Olay: 2016’da bazı ABD üniversitelerinde İsrail güvenlik stratejilerini öven tezlerin ödüllendirilmesi. Tarihsel Arka Plan: 1990’lardan itibaren ödül mekanizmaları politikleşti. Küresel Yansımalar: Akademik meşruiyet tek yanlı söylemlerle örtülür.

Eleştirel akademik araştırmalar görünmez kılınır.

Eleştirel çalışmalar için bağımsız ödül platformlarının kurulması.

—

Journal of Academic Freedom (2017).

Anahtar kelime sınırlamaları ve algoritmik sıralama manipülasyonu.

Örnek Olay: 2020’de bazı veri tabanlarında “Nakba” aramalarında içeriklerin düşük sıralanması. Tarihsel Arka Plan: Dijitalleşmeyle birlikte sansür algoritmikleşti. Küresel Yansımalar: Küresel araştırma eğilimleri İsrail lehine yönlendirilir.

Akademisyenlerin Filistin kaynaklarına erişimi zorlaşır.

Açık erişimli Filistin arşivlerinin güçlendirilmesi.

—

Electronic Intifada (2020).

Etik onay süreçlerinde normların İsrail merkezli tanımlanması.

Örnek Olay: 2019’da bir Avrupa üniversitesinde Filistin mülteci kamplarında saha çalışması etik gerekçelerle reddedildi. Tarihsel Arka Plan: 2000 sonrası artan kurumsal kontrol. Küresel Yansımalar: Akademik araştırma özgürlüğü kısıtlanır.

Filistin lehine araştırmalar engellenir.

Etik kurullarda çoğulcu temsil talebi.

—

Journal of Human Rights (2020).

Basın duyurularının “tarafsızlık” gerekçesiyle filtrelenmesi.

Örnek Olay: 2021’de ABD’de birçok üniversitenin Gazze saldırıları sonrası sadece “İsrail’in güvenliği”ni vurgulaması. Tarihsel Arka Plan: 2010 sonrası bu yaklaşım yoğunlaştı. Küresel Yansımalar: Üniversitelerin tarafsızlık algısı sorgulandı.

Kamuoyuna tek taraflı mesaj iletilir.

Öğrenci ve akademisyen basın bildirilerinin öne çıkarılması.

—

Inside Higher Ed (2021).

Öğretim üyelerinin ve yönetimin müdahalesi.

Örnek Olay: 2018’de ABD’de bir öğrenci sunumunda Filistin haritasının yasaklanması. Tarihsel Arka Plan: 2000’lerden itibaren haritalar tartışma konusu haline geldi. Küresel Yansımalar: Tarihsel bellek silikleştirilir.

Tarihsel gerçeklik görmezden gelinir.

Alternatif akademik etkinliklerde haritaların kullanılması.

—

Pappé, I. (2006). The Ethnic Cleansing of Palestine.

Panel başlıklarının değiştirilmesi, konuşmacıların susturulması.

Örnek Olay: 2019’da Berlin’de bir akademik kongrede Filistin oturumunun antisemitizm suçlamasıyla iptal edilmesi. Tarihsel Arka Plan: 2010 sonrası Almanya’da bu söylem arttı. Küresel Yansımalar: Avrupa akademisinde Filistin tartışmaları kriminalize edildi.

Akademik özgürlük kısıtlanır.

Akademik platformlarda antisemitizm ile İsrail eleştirisinin ayrıştırılması.

—

European Journal of Middle East Studies (2020).

Üniversite yönetimlerinin disiplin cezaları ve güvenlik müdahaleleri.

Örnek Olay: 2023’te bazı ABD kampüslerinde basketbol maçlarında Filistin bayraklarının yasaklanması. Tarihsel Arka Plan: 2000 sonrası ulusal bayrak tartışmalarının yükselmesi. Küresel Yansımalar: İfade özgürlüğü ihlali gündeme geldi.

Öğrencilerin dayanışma sembolleri görünmez kılınır.

Öğrenci birliklerinin dayanışma kampanyaları.

—

Palestine Legal Reports (2023).

Değerlendirme kurullarında taraflılık.

Örnek Olay: 2017’de ABD’de bazı fonların yalnızca İsrail ortaklı STK’lara verilmesi. Tarihsel Arka Plan: 1990’lardan beri hibe süreçlerinde lobi etkisi görülüyor. Küresel Yansımalar: Bilimsel rekabet adaletsizleşir.

Filistin odaklı çalışmalar geri plana itilir.

Fon süreçlerinde şeffaflık mekanizmaları.

—

Barghouti, O. (2011). Boycott, Divestment, Sanctions.

Fon sağlayıcıların baskısıyla projelerin iptali.

Örnek Olay: 2015’te ABD’de bir profesörün Filistin çalışmaları fonunun iptal edilmesi. Tarihsel Arka Plan: 2000 sonrası fonlama politikaları daha politize oldu. Küresel Yansımalar: Akademik özerklik tartışmaları arttı.

Eleştirel çalışmalar yarıda kalır.

Alternatif uluslararası fon mekanizmalarının oluşturulması.

—

Journal of Palestine Studies (2016).

Kataloglardan silme, erişim kısıtlaması.

Örnek Olay: 2018’de bazı üniversite kütüphanelerinde Nakba belgelerinin erişim dışı bırakılması. Tarihsel Arka Plan: 1948 sonrası belgelerin sistematik olarak silinmesi. Küresel Yansımalar: Akademik araştırmalarda tarihsel boşluk yaratıldı.

Filistin tarihsel hafızası öğrencilerden gizlenir.

Filistin arşiv projelerinin desteklenmesi.

—

Masalha, N. (2012). The Palestine Nakba.

Panel programlarının İsrail temsilcileriyle doldurulması, karşıt seslerin dışlanması.

Örnek Olay: 2018’de Washington’daki Hudson Institute panelinde yalnızca İsrail güvenlik yetkililerinin konuşmacı olması. Tarihsel Arka Plan: 2000 sonrası ABD think-tank’lerinde İsrail söylemleri ağırlık kazandı. Küresel Yansımalar: Uluslararası kamuoyunda İsrail politikaları akademik destekliymiş gibi algılanır.

Politika yapıcıların tek yönlü bilgiyle beslenmesi.

Çok taraflı panel organizasyonu talep edilmesi.

—

Mearsheimer, J. & Walt, S. (2007). The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy.

“Topluluk kurallarını ihlal” gerekçesiyle içerik kaldırma.

Örnek Olay: 2021’de ResearchGate’de Filistin direnişine dair makalenin kaldırılması. Tarihsel Arka Plan: Dijitalleşme sonrası sansür akademik sosyal ağlara da taşındı. Küresel Yansımalar: Akademik paylaşım özgürlüğü sorgulandı.

Akademik dayanışma ve görünürlük sınırlanır.

Bağımsız açık erişim platformları oluşturmak.

—

Alqasis, N. (2022). Digital Censorship and Palestine.

Editoryal kadroların tek yanlı yazarlarla doldurulması.

Örnek Olay: 2015’te bazı ABD üniversite gazetelerinde Filistin eleştirileri sansürlenirken İsrail yanlı köşe yazarlarına öncelik verilmesi. Tarihsel Arka Plan: 1980’lerden itibaren üniversite basınları lobi etkisi altına girdi. Küresel Yansımalar: Genç kuşakların algısı tek taraflı biçimlenir.

Öğrenci ve akademisyen görüşleri tek yönlü yansır.

Öğrenci bağımsız medya inisiyatifleri.

—

Massad, J. (2019). Students and the Israel Lobby.

Savunma sanayi ve teknoloji projelerinin İsrail şirketleriyle ortaklık zorunluluğu.

Örnek Olay: 2016’da AB Horizon 2020 programında İsrail güvenlik teknolojilerine yüksek hibe ayrılması. Tarihsel Arka Plan: 2000 sonrası güvenlik araştırmalarında İsrail ağırlığı arttı. Küresel Yansımalar: Avrupa üniversitelerinde İsrail şirketleriyle bağımlılık gelişti.

Araştırma gündemi tekelleşir.

Akademik fonların şeffaflıkla paylaşılması.

—

Stop the Wall (2017). EU Funding and Israeli Security Industry.