Kitaplar/Düşünce Serisi – 1
KÖREBE KİTAPLIĞI · DÜŞÜNCENİN UZUN SOLUKLU KAYITLARI

Milliyetçiliğin Yeni Merkezi

KİTAP2026
Yıl2026 YazarYavuz KAYA TürDüşünce / Siyaset Uzunluk446 sayfa DilTürkçe
Milliyetçiliğin Yeni Merkezi kapak
BU KİTABIN DOSYASI

Meselenin izi

Türkiye’de milliyetçiliğin yalnız yükselmediğini; genişlediğini, çeşitlendiğini, partisizleştiğini ve siyasal merkezi kendisine doğru çektiğini savunan kapsamlı çalışma. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e tarihsel süreklilikleri; beka, göç, refah, teknoloji, demografi, eşit yurttaşlık, dijital öfke ve gelecek milliyetçiliği eksenlerinde inceler.

PDF’yi OkuPDF’yi İndir Kavramlar Sözlüğü
Yayın
Düşünce Serisi – 1
Sürüm
Birinci sürüm (v1)
Veri kesim tarihi
19 Temmuz 2026
Lisans
CC BY-NC-ND 4.0
KÖREBE KAVRAM ATLASI

Kavramlar Sözlüğü

Bu kitaba bağlı 55 kavram. Her madde merkezî Kavram Atlası kaydına ve kitap içindeki kaynak sayfalarına bağlanır.

Refah şovenizmis. 6, 130, 134, 135, 207, 419

Sosyal devlet kaynaklarını yalnız “hak eden yerli” gruba ayırma iddiasıyla göçmenleri, azınlıkları veya dışlanan toplulukları topluca hak dışına iten yaklaşımdır.

Yeni milliyetçi merkezs. 6, 15, 89, 90, 105, 139…

Egemenlik, güvenlik, Cumhuriyet, refah, teknoloji, demografi, hukuk ve gelecek hassasiyetlerinin farklı siyasi mahallelerde kesiştiği betimleyici alandır; kendi başına demokratik veya belirli bir ideolojiye ait değildir.

Beyin dolaşımıs. 6, 254, 257, 415

Nitelikli insanların eğitim, araştırma ve çalışma için hareket ederken ülkeleriyle bilimsel, ekonomik ve kurumsal bağlarını sürdürmesi, geri dönmesi veya karşılıklı bilgi akışı oluşturmasıdır.

Cumhuriyetçi milliyetçiliks. 6, 98, 177, 178, 179, 180…

Millî egemenlik, Atatürk, laik hukuk, yurttaşlık ve Cumhuriyet kurumlarını temel alan öz tanımdır. Etiket demokratik uygulamayı kanıtlamaz; tek parti, vesayet ve yasakçı laiklik siciliyle sınanır.

Demografik kapasites. 6, 224, 237, 238, 240, 406…

Nüfus büyüklüğünün sağlık, eğitim, istihdam, üretkenlik, bakım, bölgesel dağılım ve ülkeye güvenle birleşerek millî güce dönüşme imkânıdır.

Demokratik millî merkezs. 6, 183, 260, 269, 273, 295…

Hiçbir parti veya ideolojiye ait olmayan; millî egemenlik ve ortak kimlik iddialarını eşit yurttaşlık, hukuk, seçim rekabeti, sosyal adalet ve hesap verebilirlikle sınayan ölçüdür. Yakınlık etiketle değil, somut uygulamayla belirlenir.

Dijital düşmanlaştırmas. 6, 276, 278, 282, 284, 287…

Bir kişi veya grubu tartışılabilir siyasi rakip olmaktan çıkarıp tehdit, hain, istilacı veya insanlık dışı hedef olarak sunan dijital söylem ve dolaşım biçimidir.

Gelecek milliyetçiliğis. 6, 15, 16, 314, 315, 316…

Millî sorumluluğu geçmişi koruma görevinin ötesine taşıyıp gelecek kuşaklara güçlü kurum, nitelikli eğitim, teknoloji, su, yaşanabilir şehir, hukuk ve üretim kapasitesi bırakmak olarak kuran yaklaşımdır.

Eşit yurttaşlıks. 6, 16, 17, 95, 116, 174…

Devletin bütün vatandaşlara köken, inanç, cinsiyet, hayat tarzı, siyasi görüş veya toplumsal konum farkı gözetmeden aynı hukukî statü, koruma ve başvuru imkânı sunmasıdır.

Tekno-milliyetçiliks. 10, 100, 211, 213, 218, 221…

Teknoloji, savunma sanayisi, enerji, yapay zekâ, veri, uzay ve kritik tedarik zincirlerini millî bağımsızlık ve egemenliğin temel unsurları sayan yaklaşımdır.

Güçlü devlets. 10, 44, 54, 61, 65, 72…

Kişiselleşmiş emir veya sınırsız yetki değil; hukukla bağlı, uzmanlığa dayalı, güvenlik ve hizmet üreten, kaynağı etkili kullanan ve hatadan öğrenebilen kurumsal devlettir.

Laikliks. 10, 36, 40, 41, 42, 46…

Devletin din ve vicdan özgürlüğünü güvenceye alması; herhangi bir inancı, mezhebi veya inançsızlığı üstün vatandaşlık ölçüsü hâline getirmemesidir. Laiklik, toplumu dinsizleştirme veya dinî görünürlüğü kamudan silme projesi değildir; inanç ile kamu gücü arasındaki ilişkiyi eşit hukukla düzenler.

Partisiz milliyetçiliks. 14, 119, 120, 121, 126, 402…

Kendisini milliyetçi saydığı hâlde milliyetçi kimliğini tek bir partiye sürekli ve münhasır biçimde bağlamayan seçmen ve toplumsal alanı anlatır.

Seçici özgürlükçülüks. 14, 115, 116, 419

Kişinin kendi hayat tarzı ve ifade alanı için özgürlük isterken tehdit veya yabancı saydığı gruplara aynı hakkı tanımakta isteksiz davranmasıdır.

Koşullu yurttaşlıks. 15, 269, 417

Hukuken eşit vatandaşlığı köken, siyasi sadakat, belirli hayat tarzı, dil, inanç veya “makbul davranış” sınavına bağlama eğilimidir.

Refah milliyetçiliğis. 15, 97, 103, 134, 202, 203…

Millî meselenin merkezine sınırın yanında iş, ücret, kira, konut, sosyal koruma, vergi adaleti ve vatandaşın ekonomik güvenliğini yerleştiren damardır.

Algoritmik milliyetçiliks. 15, 101, 107, 108, 113, 414

Milliyetçi duygu ve söylemin parti teşkilatından çok sosyal medya sıralamaları, kısa videolar, ağ toplulukları ve etkileşim teşvikleri içinde üretilip yayılmasıdır. Algoritmanın milliyetçiliği yoktan yaratmasını değil, bazı içerikleri seçip büyütmesini anlatır.

Demografik milliyetçiliks. 15, 223, 224, 228, 231, 238…

Millî geleceği nüfusun yaş yapısı, doğurganlık, aile, göç, iç göç, yaşlanma ve insan kaynağı üzerinden okuyan milliyetçilik damarıdır.

Millî egemenliks. 16, 29, 31, 34, 35, 44…

Devlet iktidarının kaynağının hanedan, sınıf, parti, dinî otorite veya dış güç değil millet olması; egemenliğin anayasal kurumlar ve seçimler yoluyla kullanılmasıdır.

Beyin göçüs. 16, 219, 232, 233, 237, 238…

Yüksek eğitimli veya stratejik beceri sahibi insanların kalıcı ya da uzun süreli biçimde başka ülkelere yönelmesi sonucunda yetiştikleri ülkenin insan kapasitesinin zayıflamasıdır.

Türk dünyasıs. 16, 27, 48, 101, 111, 115…

Türkiye ile Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve diğer Türk toplulukları arasındaki dil, kültür, tarih, ekonomi ve siyasi iş birliği alanıdır.

Mavi Vatans. 16, 86, 151, 152, 153, 157…

Türkiye’nin deniz yetki alanları, deniz güvenliği, enerji, ulaştırma ve denizcilik çıkarlarını egemenlik perspektifiyle ele alan stratejik-siyasi kavramdır.

Parti-devlet bütünleşmesis. 35, 36, 46, 403, 404, 414

İktidar partisinin teşkilatı, kadroları ve çıkarlarıyla bütün vatandaşlara ait devlet kurumları arasındaki sınırın ortadan kalkmasıdır. Bu olgu tek parti dönemine özgü değildir; seçimli rejimlerde de ortaya çıkar.

Vesayet altında vatandaşlıks. 36, 53, 71, 413, 414

Bireyin hukuk önünde vatandaş sayılmasına rağmen siyasi tercihinin ve kamusal görünürlüğünün askerî, bürokratik, yargısal veya kültürel bir merkez tarafından koşullu kabul edilmesidir.

Millî birliks. 40, 53, 59, 99, 116, 141…

Farklı köken, inanç ve hayat tarzındaki yurttaşların aynı devlet, ortak hukuk, siyasi sorumluluk ve gelecek iradesi içinde bir arada yaşamasıdır; tek tipleşme değildir.

Jakoben laikliks. 41, 165, 414

Laikliği devletin bütün inançlar karşısındaki tarafsızlığı olarak değil, toplumu dinî görünürlükten arındırma, halkın İslamî hafızasını geri kalmışlık sayma ve belirli seküler hayat tarzını devlet eliyle üstün kılma projesi olarak kullanan vesayetçi anlayıştır.

Beka milliyetçiliğis. 76, 415

Devletin devamlılığı, ülkenin bölünmezliği, terör, dış müdahale ve rejim güvenliği kaygılarını milliyetçi siyasetin merkezine yerleştiren damardır.

Kurucu kapasites. 83, 347, 417

Toplumsal enerjiyi tepki ve protestodan kurum, politika, üretim, ortak hukuk ve sürdürülebilir kamu hizmetine taşıma gücüdür.

Sosyal devlets. 84, 94, 130, 133, 134, 139…

Vatandaşı yoksulluk, hastalık, işsizlik, yaşlılık, engellilik ve bakım riskleri karşısında koruyan; eğitim, sağlık, barınma ve sosyal güvenliği lütuf değil hak olarak düzenleyen devlettir.

Jeopolitik milliyetçiliks. 86, 151, 417

Millî güvenlik ve egemenliği deniz, enerji, ulaştırma koridorları, teknoloji, diplomasi, ticaret ve bölgesel ortaklıklarla birlikte değerlendiren milliyetçilik anlayışıdır.

Stratejik özerkliks. 86, 89, 103, 157, 220, 360…

Bir devletin kritik güvenlik ve dış politika kararlarını aşırı dış bağımlılık altında kalmadan alabilme ve uygulayabilme kapasitesidir.

Hukukla sınırlı güçlü devlets. 97, 363, 416

Güvenlik, kalkınma ve kamu düzeni sağlarken yetkisini anayasa, temel haklar, yargı denetimi, ölçülülük ve hesap verebilirlik içinde kullanan devlettir.

Banal milliyetçiliks. 121, 162, 414

Michael Billig’in kavramıyla millet, olağanüstü krizlerin yanı sıra bayrak, hava durumu haritası, spor dili, zamirler ve gündelik devlet sembolleri içinde de sürekli hatırlatılır.

Geçiş adaletis. 145, 416

Çatışma veya ağır hak ihlali döneminden çıkışta bireysel sorumluluk, mağdurun tanınması, gerçeğin belgelenmesi, topluma dönüş ve tekrarın önlenmesini birlikte ele alan hukuk ve politika yaklaşımıdır.

Kapasite milliyetçiliğis. 158, 417

Millî iddiayı slogan veya haritayla değil; hukuk, bilim, üretim, diplomasi, kurumsal yeterlilik ve sürdürülebilir askerî-ekonomik güçle desteklemeyi esas alan yaklaşımdır.

Harita milliyetçiliğis. 158, 416

Jeopolitik iddiayı geniş alan ve sembolik harita üzerinden kuran; hukukî dayanak, anlaşma, ekonomi ve uygulanabilir kapasiteyi geri plana itebilen yaklaşımdır.

Kültür savaşıs. 161, 163, 167, 169, 171, 181…

Tarih, din, laiklik, eğitim, aile, dil, semboller ve yaşam tarzı üzerinden tarafların birbirini siyasi rakip olmaktan çıkarıp ülkenin meşru kimliğine tehdit saydığı çatışma alanıdır.

Merkez-çevres. 164, 404, 418

Devletin bürokratik-kültürel merkeziyle temsil, inanç, yaşam tarzı ve kaynaklara erişim bakımından dışarıda kalan toplumsal çevreler arasındaki tarihsel gerilimi açıklayan yaklaşımdır.

Dışlayıcı milliyetçiliks. 195, 197, 416

Millî aidiyeti ortak hukuk ve vatandaşlık yerine köken, mezhep, hayat tarzı veya siyasi sadakat şartına bağlayan; bazı yurttaşları milletin eksik veya şüpheli üyesi sayan yaklaşımdır.

Anayasal vatanseverliks. 196, 414

Ortak siyasi aidiyeti etnik veya kültürel benzerlikten önce anayasal düzen, temel haklar, eşit yurttaşlık ve demokratik kurumlara bağlılık üzerinden kuran yaklaşımdır.

Dayanıklılıks. 208, 237, 319, 357, 360, 362…

Dayanıklılık, KörEbE külliyatında tekrar eden bir düşünce, ilişki, süreç veya uygulamayı adlandırmak ve farklı eserlerdeki kullanımlarını aynı anlam ağı içinde birleştirmek için kullanılan kavramdır. KörEbE külliyatında özellikle “Soğuk Kaos Çağında NATO-2” çalışmasındaki bağlamıyla ele alınır.

Kritik bağımsızlık oranıs. 213, 214, 417

Bir sistemin siyasi veya ticari nedenle kesilebilecek dış girdiler olmadan çalıştırılabilme düzeyini gösteren analitik ölçüdür; genel yerlilik oranından farklı olarak vazgeçilmez bileşenlere odaklanır.

Üretim milliyetçiliğis. 220, 357, 419

Millî başarıyı marka ve görünür üründen önce tedarik zinciri, teknoloji, verimlilik, teslimat, nitelikli istihdam ve sürekli yenilik ekosistemiyle ölçen yaklaşımdır.

Gösteri milliyetçiliğis. 220, 416

Millî başarıyı kurumsal sonuçtan çok tören, görüntü, slogan, prototip veya yüksek görünürlüklü sembolle ölçen; maliyet, teslimat ve sürdürülebilirliği ikinci plana atan yaklaşımdır.

İnsan kapasitesis. 239, 417

Bir toplumun bireylerinin sağlık, eğitim, beceri, özgürlük, güven, çalışma ve üretme imkânlarının toplamıdır. Nüfusu yalnız sayı olmaktan çıkarıp kurucu güce dönüştürür.

Ortak kimliks. 259, 260, 265, 273, 275, 302…

Yurttaşların bütün kültürel farklılıklarını silmeden, aynı siyasi topluluğa ve devlete ait olduklarını ifade eden kapsayıcı üst aidiyettir.

Çoğunlukçuluks. 274, 299, 312, 362, 413, 415

Seçimde çoğunluğu elde eden siyasi gücün anayasal sınırları, azınlık haklarını, muhalefeti ve denge-denetim kurumlarını gereksiz saymasıdır.

Algoritmik öfkes. 277, 283, 414

Platformların yüksek etkileşim üreten kızgınlık, aşağılama ve dış grup düşmanlığını görünür kılmasıyla öfkenin tekrar, taklit ve ödül mekanizmaları içinde çoğalmasıdır.

Misyon devletis. 325, 418

Uzun vadeli kamusal hedefleri tek tek proje ilanından öte; bütçe, kurum, bilim, özel sektör, yerel yönetim ve ölçülebilir sonuçlar çevresinde eşgüdümleyen devlettir.

Parti-devlet özdeşliğis. 361, 413, 418

İktidar partisinin çıkar, kadro, sembol ve sadakat ölçülerinin ortak devletin kurum ve kaynaklarıyla birleşmesi; hükûmet ile devlet arasındaki ayrımın zayıflamasıdır.

Vatandaşın gelecek bilançosus. 396, 397, 420

Kamu politikasının eğitim, sağlık, hukuk, gelir, konut, bakım, afet, dijital hak ve katılım alanlarında vatandaşın hayatına yansıyan birleşik sonuçlarını izleyen öneri niteliğinde ölçüm çerçevesidir.

Muhafazakâr-devletçi milliyetçiliks. 418

Türk kimliğini tarihsel devlet sürekliliği, din, aile, gelenek, güçlü yürütme ve güvenlik ekseninde kuran damardır.

Önce vatandaş siyasetis. 418

Devletin sınırlı kaynak, güvenlik ve hizmet planlamasında vatandaşın hukukî bağını meşru öncelik saymasıdır. Bu öncelik, yabancıları insan hakları ve temel güvenceler dışında bırakma yetkisi değildir.

Platformlaşmas. 419

Kamusal iletişim, haber, ticaret, kültür ve siyasetin özel dijital platformların altyapısı, kuralları, verisi ve sıralama sistemleri üzerinden örgütlenmesidir.

Yurttaşlıkçı milliyetçiliks. 420

Millete üyeliği etnik köken veya hayat tarzından önce eşit vatandaşlık, ortak hukuk, kamusal sorumluluk ve siyasi aidiyet üzerinden kuran milliyetçilik damarıdır.

BELGE

PDF ön izlemesi

Tarayıcı ön izlemeyi desteklemiyorsa PDF’yi yeni sekmede açabilirsiniz.

YAYIN YOLU

Bu yayın şu düşünce izleriyle bağlantılıdır.

← Tüm Kitaplar